Ayıplı Ürün veya Hizmette Tazminat Hakkınız: İade, Onarım, Tazminat

Ayıplı Mal Nedir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre ayıplı mal; sözleşmede
kararlaştırılan özellikleri taşımayan, standart kullanım koşullarında işlev
göremeyen ya da tüketicinin makul beklentilerini karşılamayan üründür.

Örnek ayıplı mal durumları: ilk kullanımda bozulan elektronik ürün, açıklamada
belirtilen özellikleri taşımayan mobilya, garanti süresi içinde arızalanan beyaz eşya,
teslimde eksik parça içeren ürün.

Ayıplı Hizmet Nedir?

Ayıplı hizmet; sözleşmede kararlaştırılan ya da olağan beklentilerin
gerektirdiği niteliği taşımayan hizmettir. Örnekler:
yanlış kesilen saç, hasarla teslim edilen tamir işi, sözleşmedeki sürede
bitirilmeyen tadilat, yanlış ayarlanmış araç servisi.

Ayıplı Malda 4 Temel Hakkınız

6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi, ayıplı malda tüketiciye dört seçimlik hak tanımaktadır.
Bu haklardan birini seçme hakkı tüketiciye aittir; satıcı farklı
bir seçeneği dayatamaz.

1. Ücretsiz Onarım

Ürünün ücretsiz olarak onarılmasını talep edebilirsiniz. Onarım süresi yasal sınırı
aşarsa ya da onarım mümkün değilse diğer seçeneklere geçme hakkınız doğar.

2. Ayıpsız Yenisiyle Değiştirme

Ürünün, aynı marka ve modelde ayıpsız yeni bir ürünle değiştirilmesini talep edebilirsiniz.
Satıcı elinde stok bulundurmak zorunda olmasa da bu hakkı kullanmanız halinde
temin etmekle yükümlüdür.

3. Bedel İndirimi

Ürünü elinizde tutmak istiyor ancak ayıbın karşılığının ödenmesini talep etmek
istiyorsanız satış bedelinden indirim talep edebilirsiniz.

4. Sözleşmeden Dönme (Tam İade)

Ürünü iade ederek ödediğiniz bedelin tamamının geri verilmesini talep edebilirsiniz.
Satıcı bu talebi reddederse tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.

Ayıplı Hizmette Haklarınız

Ayıplı hizmette de tüketiciye dört seçimlik hak tanınmıştır:

• Hizmetin yeniden (ücretsiz) yapılmasını talep etmek
• Hizmet bedelinden indirim talep etmek
• Sözleşmeden dönmek ve bedelin iadesi
• Ayıbın giderilmesi için neden olunan masrafların ödenmesi

Ayıplı Ürünü Ne Zaman Bildirmelisiniz?

Ayıp teslimden sonra fark edilmişse makul bir süre içinde
satıcıya bildirilmesi gerekmektedir. Hukuki açıdan bu süre taşınır mallar
için genel olarak teslimden itibaren 2 yıldır.

Ancak ayıbın fark edilmesinden itibaren gecikmeksizin satıcıya bildirim
yapılması pratik açıdan büyük önem taşır. Geç bildirim sonradan
oluşan hasarı ayıba bağlamayı güçleştirebilir.

Satıcı Reddetmişse Ne Yapmalısınız?

Satıcı yukarıdaki seçeneklerden birini yerine getirmeyi reddediyorsa şu adımları izleyin:

1. Reddiyeyi yazılı olarak belgelendirin.
2. Ayıbı belgeleyen fotoğraf, video ve teknik servis raporu toplayın.
3. Tüketici hakem heyetine e-Devlet TÜBİS sistemi üzerinden başvurun.
4. Talep miktarı yasal sınırı aşıyorsa doğrudan tüketici mahkemesine başvurun.

Sık Sorulan Sorular

Garanti süresi dolduktan sonra ayıp çıkarsa ne olur?

Yasal ayıp süresi (2 yıl) dolmamışsa garanti süresinden bağımsız olarak
haklarınızı kullanabilirsiniz. Garanti süresi ile yasal zamanaşımı farklı
kavramlardır.

Online alışverişte ayıplı ürün için ne yapabilirim?

Online alışverişlerde 14 günlük cayma hakkınız vardır; gerekçe göstermeksizin
iade hakkı kullanılabilir. Bunun yanı sıra ayıplı mal hükümleri de aynen geçerlidir.

Fatura kaybolursa ayıplı ürün şikayeti yapılabilir mi?

Fatura ispat kolaylığı sağlar; ancak kural olarak her türlü yazılı delil (banka
dekontu, sipariş onay e-postası, mesajlaşma kaydı) kullanılabilir.

Sonuç

Ayıplı ürün veya hizmet satın aldığınızda 4 temel seçimlik hakkınız bulunmaktadır.
Satıcının bu hakları reddetmesi durumunda tüketici hakem heyeti ve tüketici
mahkemesi güçlü çözüm yolları sunar. Belgeleme ve zamanında başvuru, davanızın
seyrini belirleyen en önemli iki faktördür.