2918 sayılı KTK m.109 kapsamında
Araç Değer Kaybı Tazminatı
Trafik kazasında kusursuz veya kısmen kusurlu olduğunuz halde aracınızın ikinci el değeri düştü mü? Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından (ZMSS) değer kaybı tazminatı talep edebilirsiniz.
Araç Değer Kaybı Nedir?
Trafik kazası geçiren bir aracın onarımı tam ve eksiksiz yapılmış olsa bile ikinci el piyasasındaki değerinde meydana gelen düşüşe "araç değer kaybı" denir. Bu kayıp, kazadan sorumlu olan tarafın zorunlu trafik sigortasından (ZMSS) tazminat olarak talep edilebilir.
Mevzuat temelini 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.85, m.91, m.109 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (A.5) oluşturur. Değer kaybı, hem fiili zararın tazminini hem de aracın ekonomik değerindeki gerçek azalmayı kapsar.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre değer kaybı kaza öncesi ikinci el rayiç değer ile onarım sonrası ikinci el piyasa değeri arasındaki farktır. Bu fark bilirkişi raporu ile teknik olarak hesaplanır.
Kim Talep Edebilir?
Araç değer kaybı tazminatına hak kazanmak için üç koşulun birlikte sağlanması gerekir:
- Kusursuz veya kısmen kusurlu olmak%100 kusurlu sürücü değer kaybı talep edemez. Kısmen kusurluda kusur oranı düşülerek tazminat hesaplanır.
- Aracın kazadan önce hasarsız olmasıKazadan önce de hasar kaydı bulunan araçlarda değer kaybı talebi sınırlanır veya reddedilebilir.
- Onarım sonrası piyasada gerçek değer düşüşü olmasıHafif sıyrık veya boya hasarı gibi ikinci el piyasasında etkisi olmayan onarımlarda talep reddedilebilir.
- Aracın pert (tam hasar) sayılmamasıPert sayılan araçlarda farklı bir tazminat yolu uygulanır; değer kaybı kavramı uygulanmaz.
- 15 yaş ve 165.000 km altı koşuluZMSS Genel Şartları'nda belirtilen yaş/km sınırlarının üzerindeki araçlarda talep sınırlanır.
Başvuru Adımları (2026 Güncel)
Araç değer kaybı talebinizi düzgün yönetebilmek için kaza anından tahsile kadar 7 ana adımı doğru sırayla takip etmek gerekir.
- Kaza Tespit Tutanağı
Polis veya jandarmaya tutanak tutturun; tarafların imzasıyla maddi hasarlı kaza tespit tutanağı da geçerlidir. Karşı sürücünün poliçe bilgilerini kaydedin.
- Aracın Tamir Öncesi Tespiti
Onarım öncesi sigorta eksperi veya bağımsız bilirkişiyle aracın durumunu kayıt altına alın. Fotoğraf, hasar raporu ve değişen parça listesi belge altına alınmalı.
- Aracın Onarımı ve Faturalandırma
Onarım yetkili veya bağımsız serviste yapılabilir. Değişen parça türleri (orijinal/yan sanayi), boya kapsamı ve kaporta işlemleri faturaya yansıtılmalıdır.
- Sigortaya Yazılı Başvuru
Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına noter, KEP veya iadeli taahhütlü yazıyla başvuru yapılır. Sigortacı kanun gereği 15 iş günü içinde cevap vermelidir.
- Sigorta Tahkim veya Mahkeme Tercihi
Sigorta şirketi cevap vermez veya teklifi yetersizse, Sigorta Tahkim Komisyonu'na (online, ortalama 4-10 ay) veya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dava açılır.
- Bilirkişi Raporu Süreci
Tahkim hakemi veya mahkeme, makine mühendisi bilirkişiden değer kaybı raporu alır. Bilirkişi raporuna 2 hafta içinde itiraz edilebilir.
- Karar ve Tahsil
Lehe karar sonrası sigorta şirketinden ödeme alınır; ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılır. Karşı taraf BAM'a itiraz edebilir.
Tazminat Tutarı Nasıl Belirlenir?
Değer kaybı, bilirkişi tarafından aşağıdaki faktörler dikkate alınarak hesaplanır:
Bilirkişi raporunda dikkate alınan faktörler: Aracın yaşı, kilometresi, marka/modeli, segmenti (lüks/kompakt/orta), değişen parçaların orijinal mi yan sanayi mi olduğu, hasarın şaseye etkisi, boya kapsamı, kaza öncesi servis geçmişi.
Süre ve Yetki Tablosu
| Aşama | Süre | Yetkili |
|---|---|---|
| Sigortaya Başvuru | Anında | Karşı taraf ZMSS şirketi |
| Sigortacı Cevap Süresi | 15 iş günü | 5684 sk. |
| Sigorta Tahkim Süreci | 4–10 ay | Sigorta Tahkim Komisyonu |
| Asliye Ticaret Davası | 12–24 ay | Asliye Ticaret Mah. |
| BAM İtirazı | 8–14 ay | İzmir Bölge Adliye Mah. |
| Zamanaşımı | 2 yıl | KTK m.109 |
Yargıtay Kararlarından
"Trafik kazası sonucu meydana gelen araç değer kaybının tespitinde bilirkişi raporu esas alınmalı; aracın kaza öncesi ikinci el rayiç değeri ile onarılmış halinin değeri arasındaki fark ZMSS poliçesi kapsamında talep edilebilir."
"Değişen parçaların orijinal olup olmaması, hasarın şase üzerinde gerçekleşip gerçekleşmemesi değer kaybı miktarını doğrudan etkiler. Bilirkişi heyeti bu faktörleri ayrı ayrı değerlendirmelidir."
Yapmamanız Gerekenler
Başvuruda Gerekli Belgeler
Sigortaya Başvuru için Belge Seti
- Kaza tespit tutanağı (polis/jandarma resmi tutanak veya maddi hasarlı kaza tutanağı)
- Karşı sürücünün ZMSS poliçe bilgileri (sigorta şirketi, poliçe no, geçerlilik tarihi)
- Hasar görmüş aracın ruhsat fotokopisi
- Tarafın kimlik fotokopisi (T.C. kimlik veya pasaport)
- Onarım öncesi ve sonrası fotoğraflar (hasar boyutunu gösterir)
- Servis hasar raporu / onarım faturası
- Bağımsız bilirkişi raporu (alındıysa)
- Tarafın banka IBAN bilgisi (tazminatın ödeneceği hesap)
- Vekaletname (avukat aracılığıyla başvuruda)