Önizleme · Ayıplı Mal — Elementor Block

Tüketici · Alt Hizmet

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8-12

Ayıplı Mal İade ve Tazminat

Q: Tüketici Hakem Heyeti'ne nasıl başvururum?

e-Devlet üzerinden veya İl/İlçe Ticaret Müdürlüğü'ne dilekçe. 2026 limitler: ilçe 30.000 TL, il 100.000 TL. Ücretsiz, bağlayıcı.

Q: Online alışverişte ayıplı mal geldi, ne yapayım?

14 gün içinde cayma hakkı (TKHK m.48) + 2 yıl ayıplı mal hakları (m.8-12) paralel işler.

Q: Ayıplı mal zamanaşımı?

TKHK m.12: 2 yıl. Konutta 5 yıl, ağır kusur/hilede 10 yıl.

Satın aldığınız malda ayıp tespit ettiğinizde 4 seçimlik hak: ücret iadesi, ayıpsız değişim, ücretsiz onarım, ayıp oranında indirim. Hakem heyeti ve tüketici mahkemesi süreçleri.

2 YılGaranti Süresi (TKHK m.11)

4 SeçimTüketici Hakkı (m.11)

2 YılZamanaşımı (m.12)

6 AyAyıp Karinesi

Tanım

Ayıplı Mal Nedir?

Ayıplı mal, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m.8 uyarınca: tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmayan ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan maldır.

Ayıp türleri: (1) Maddi ayıp: Fiziksel bozukluk, çatlak, eksiklik. (2) Hukuki ayıp: Mülkiyet sorunu, üçüncü kişi hakkı. (3) Ekonomik ayıp: Belirtilen verim/kaliteden eksik. (4) Gizli ayıp: Sonradan ortaya çıkan, ilk muayenede fark edilemeyecek olan. (5) Açık ayıp: Teslim anında görülebilir olan.

TKHK m.11 uyarınca tüketici 4 seçimlik haktan birini kullanabilir: (a) Sözleşmeden dönme (ücret iadesi), (b) Ayıpsız mal ile değişim, (c) Ücretsiz onarım, (d) Ayıp oranında satış bedelinden indirim. Bu hak tüketiciye aittir; satıcı seçim yapamaz.

Tüketicinin Hakları

4 Seçimlik Hak

Sözleşmeden DönmeMalı iade edip tüm ödediği bedeli geri alma. Genelde ağır ayıp halinde tercih edilir.
Ayıpsız Mal ile DeğişimAynı tip ve modelden ayıpsız ürünle değiştirme. Stokta yoksa makul süre bekleme.
Ücretsiz OnarımSatıcı/üretici masrafıyla onarım. 30 iş günü içinde tamamlanmazsa değişim hakkı doğar.
Ayıp Oranında İndirimMalı kabul etmek + ücretin bir kısmının iadesi. Bilirkişi raporu ile orantısal hesap.
Tazminat Talebi (Ek)4 hakka ek olarak tüketicinin uğradığı zarar da tazmin edilir (TKHK m.11/3, TBK m.227).
Manevi TazminatOnur kırıcı, ağır olaylarda. Ayıplı buzdolabı sebebiyle gıda zehirlenmesi gibi.

Süreç

Ayıplı Mal İade Süreci

Ayıbın Tespit Edilmesi
Ayıp tespit edildiği anda derhal bildirim yapılmalı. 6 ay içinde ortaya çıkan ayıplar teslim anında var sayılır (karine).
Satıcıya Bildirim ve Talep
WhatsApp, e-posta veya yazılı dilekçeyle satıcıya bildirim. Hangi seçimlik hakkı kullanmak istediğiniz açıkça belirtilmeli.
Servis ve Onarım Belgeleri
Yetkili servisten gelen tüm raporlar, onarım belgeleri, fatura kopyaları saklanır. Her belgenin tarihi kritik.
Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu
2026 yılı limitler: İlçe Hakem Heyeti 30.000 TL'ye kadar, İl Hakem Heyeti 100.000 TL'ye kadar zorunlu. Dilekçe ücretsiz.
Tüketici Mahkemesi
Hakem heyeti yetki dışı (100.000 TL+) veya hakem kararına itiraz halinde Tüketici Mahkemesi. 15 gün itiraz süresi.
Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme bilirkişi atayarak ayıbın varlığı, niteliği, üretimsel/kullanım kaynaklı olup olmadığını tespit eder.
Karar ve İcra
Karar lehinizeyse satıcı/üretici/ithalatçı müteselsil sorumlu (m.11/4). İlamlı icra ile tahsilat yapılır.

Süre ve Yetki

Ayıplı Mal Süre Tablosu

Aşama	Süre / Limit	Yetkili Merci
Ayıp Karinesi	6 ay	Tüketici lehine
Garanti Süresi	2 yıl	TKHK m.11
Onarım Süresi	30 iş günü	Servis/Satıcı
İlçe Hakem Heyeti	30.000 TL	İlçe Kaymakamlık
İl Hakem Heyeti	100.000 TL	İl Ticaret Müdürlüğü
Hakem Karara İtiraz	15 gün	Tüketici Mahkemesi
Tüketici Mahkemesi	10-18 ay	Tüketici Mah.
Zamanaşımı	2 yıl	TKHK m.12

Yargısal İçtihat

Yargıtay Kararlarından

Yargıtay 13. HD · 2024

"Ayıplı mal nedeniyle tüketici, satıcı, bayi, üretici ve ithalatçıdan müteselsil olarak talepte bulunabilir; TKHK m.11/4. Üreticinin yurt dışında olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz; ithalatçı şirkete karşı dava açılabilir."

Yargıtay 3. HD · 2023

"Satın alma sonrası 6 ay içinde ortaya çıkan ayıplar teslim anında var sayılır (TKHK m.10/2). Bu karinenin aksini ispat satıcıya düşer. Satıcı, kullanım hatasını kanıtlayamadıkça tüketici lehine karar verilir."

Uyarı

Dikkat Edilecekler

📦

Ayıplı Mal Sürecinde Kritik Hatalar

(1) Ürünü kullanmaya devam etmek: Onarım talebinde ürünü servise verene kadar normaldir; ancak iade talebinde kullanmaya devam etmek hakkı zayıflatır. (2) Faturayı atmak: Garanti süresinin ispatı ve dava şartıdır; mutlaka saklayın. (3) Garanti belgesini imzalamamak: Bazı satıcılar garanti belgesini vermez; bu kanuna aykırıdır. (4) Servisin "kullanıcı hatası" raporunu kabul etmek: Bağımsız bilirkişi raporu aldırın. (5) Hakem heyeti yerine doğrudan dava açmak: 100.000 TL altı için zorunlu hakem heyeti; usulden ret riski.

Belge Listesi

Dava İçin Gerekli Belgeler

Ayıplı Mal Dosyası

Satış fatura/fişi
Garanti belgesi
Kullanım kılavuzu
Servis raporu(ları)
Bağımsız bilirkişi raporu (varsa)
Satıcıya bildirim yazışmaları (e-posta, WhatsApp)
Ürün fotoğrafları/videoları (ayıp gösterir)
Tüketici Hakem Heyeti kararı (varsa)
Banka ödeme dekontu / kredi kartı ekstresi
Kimlik / IBAN / vekaletname

SSS

Ayıplı Mal SSS

Ürünü kullandıktan sonra ayıp fark ettim, hakkım var mı?+

Evet. Gizli ayıplar (TKHK m.10/4) için ayıbın ortaya çıkmasından itibaren 2 yıl içinde dava hakkınız vardır. 6 ay içinde fark edilen ayıplar teslim anında var sayılır (m.10/2 karinesi); 6 aydan sonra fark edilenlerde tüketicinin kanıtlama yükü artar. Servis raporu, kullanım fotoğrafları kritik delillerdir.

Garanti dışı kalan üründe ne yapabilirim?+

2 yıllık zorunlu garanti süresi dolmuş olsa bile TBK m.227 (genel ayıba karşı tekeffül) hükümleri uygulanır. Üretim ömrü (TKHK m.58: bazı malda 10 yıl) içinde yedek parça ve servis hizmeti talep edilebilir. Beyaz eşya, beyaz-kara nakil mal için 10 yıl üretim ömrü garantilidir.

Tüketici Hakem Heyeti'ne nasıl başvururum?+

İki yol: (1) e-Devlet üzerinden online başvuru (tüketici hakem heyeti servisi) — en hızlı yöntem, (2) İlçe/İl Ticaret Müdürlüğü'ne fiziksel dilekçe. 2026 limitler: ilçe 30.000 TL, il 100.000 TL'ye kadar zorunlu. Başvuru ücretsiz; karar bağlayıcı. İtiraz hakkı 15 gün, Tüketici Mahkemesi'nde.

Cep telefonu ekran çatladı, garanti kapsamı mı?+

Genelde hayır, kullanıcı kaynaklı kazaların garanti dışı olduğu kabul edilir. Ancak: (1) Üretim kusuru kaynaklı çatlama (örn. zayıf cam, ısınma kaynaklı), bağımsız bilirkişi raporu ile ispat edilirse garanti içindedir. (2) Yetkili servisin "kullanıcı hatası" tek taraflı kararı bağlayıcı değildir. (3) Birçok marka ekstra hasar sigortası (ekran sigortası) sunar; satın alındıysa kapsamdadır.

Online alışverişte ayıplı mal geldi, ne yapayım?+

İki ayrı hak işler: (1) Cayma hakkı (TKHK m.48): Teslimden itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden iade edilebilir. (2) Ayıplı mal hakları (TKHK m.8-12): Cayma süresi bitmiş olsa bile ayıplı mal için iade/değişim/onarım. Online sitenin (Trendyol, Hepsiburada vb.) satıcı sorumluluğu ile aracı sorumluluğu ayrı; e-ticaret mevzuatına göre platform da sorumlu olabilir.

Servis 30 iş günü içinde tamir edemedi, ne olur?+

TKHK m.11/3'e göre 30 iş günü içinde onarım tamamlanmazsa tüketici diğer seçimlik haklarını (iade, değişim, indirim) kullanabilir. Onarım sürecinde tüketiciye ikame mal verilmesi de hak olarak değerlendirilebilir. Onarımdan dönen ürün 1 yıl içinde aynı ayıbı tekrarlarsa değişim/iade talep edilebilir.

Ayıplı mal zamanaşımı?+

TKHK m.12 uyarınca 2 yıl. Süre, malın teslim tarihinden itibaren işler. Gizli ayıplar için ayıbın ortaya çıkmasından itibaren işleyen ek süre olabilir. Konut/tatil malları için 5 yıl, ağır kusur/hile halinde 10 yıl uzar.

İlgili İçerikler