Önizleme · Kıdem Tazminatı — Elementor Block

İş Hukuku · Alt Hizmet

1475 sayılı İş Kanunu m.14 ve 4857 sayılı Kanun kapsamında

Kıdem Tazminatı Davası

Q: Kıdem tazminatı kaç yıl sonra alınır?

En az 1 yıl çalışma şartı vardır (1475 SK m.14). 1 yıldan az çalışanlar sadece ihbar tazminatı ve diğer haklarını talep edebilir.

Q: İstifa edersem kıdem alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Ancak 4857 SK m.24'teki haklı sebepler (mobbing, ücret ödenmemesi vb.) istifa edilirse 'haklı fesih' sayılır ve kıdem doğar.

1 yıl ve üzeri çalışan işçinin son brüt ücret üzerinden her yıl için 30 günlük tazminat, hesaplama, dava açma süreci ve Yargıtay 9. HD içtihatları.

1 YılAsgari Çalışma Şartı

30 GünHer Yıl İçin Tazminat

5 YılZamanaşımı (TBK m.146)

ArabuluculukZorunlu Ön Şart

Tanım

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükteki tek maddesi olan m.14 uyarınca, en az 1 yıl çalışmış işçinin iş sözleşmesinin kanunda sayılan haklı sebeplerle sona ermesi halinde, işveren tarafından ödenmesi gereken tazminattır. Bu tazminat işçinin çalışılan her tam yıl için son brüt ücretinin 30 günlük tutarı üzerinden hesaplanır.

Kıdem tazminatı için iş sözleşmesinin sona erme şekli kritiktir. İşveren tarafından haksız fesih, işçinin haklı fesih (iş sağlığı, mobbing, ücret ödenmemesi), askerlik, evlilik (kadın işçi 1 yıl içinde), emeklilik, ölüm halinde tazminat ödenir. İşçinin haklı sebep olmadan istifası halinde kıdem tazminatı doğmaz.

Hesaplamada 2026 yılı için kıdem tazminatı tavanı uygulanır; bu tavan her 6 ayda bir Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenir. Tavan üzerindeki ücret kısmı tazminat hesabına dahil edilmez.

Hak Doğuran Hâller

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları

İşveren Tarafından Haksız Fesih4857 SK m.18-21'e aykırı veya haklı sebep gösterilmeyen fesihler.
İşçinin Haklı Fesih (4857 SK m.24)İş sağlığı tehlikesi, ücret ödenmemesi, mobbing, çalışma şartlarının ağırlaşması.
Askerlik Göreviİşçinin askere alınması; askere gitmeden önce iş akdinin sona ermesi.
Kadın İşçi Evlilik FeshiEvlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde işten ayrılma; sadece kadın işçiye özel hak.
Emeklilik / Yaşlılık Aylığıİşçinin emeklilik veya yaşlılık aylığı alma hakkını kazanması.
İşçinin ÖlümüMirasçılarına kıdem tazminatı ödenir; veraset ilamı şarttır.

Hesaplama

Kıdem Tazminatı Hesaplama

Hesaplama Formülü

KIDEM TAZMİNATI = Son Brüt Ücret × Çalışma Yılı × 30 / 365

SON BRÜT ÜCRET = Çıplak Brüt + Yan Haklar (yol, yemek, prim, ikramiye, vb.)

TAVAN UYGULAMASI: Eğer son brüt ücret > tavan ise → tavan tutarı kullanılır

Örnek (8 yıl 4 ay çalışan işçi):
• Son brüt ücret: 35.000 TL + yol/yemek 4.000 TL = 39.000 TL
• Çalışma süresi: 8 yıl + (4/12) ay = 8,33 yıl
• Kıdem = 39.000 × 8,33 = 325.000 TL (yaklaşık)
• 2026 kıdem tavanı yıllık güncellenir — tavan altıysa olduğu gibi, tavanı aşarsa tavan tutarı kullanılır
• Faiz: en yüksek banka mevduat faizi (TBK m.120, İK m.14 özel hüküm)

Süreç

Kıdem Tazminatı Dava Süreci

İş Sözleşmesinin Fesih Türünün Belirlenmesi
Haklı/haksız fesih analizi yapılır. İşveren tarafından fesih ise sebepleri, işçi tarafından fesih ise haklı sebep (m.24) tespiti.
Tazminat Hesabı ve İhtar
Brüt ücret + yan haklar üzerinden tazminat hesaplanır. Notere ihtarname ile işverenden ödeme talep edilir; 7 iş günü süre.
Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu
7036 SK m.3 uyarınca iş davaları için zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılır. Arabulucu 3-4 hafta içinde toplantı düzenler.
Anlaşmama Tutanağı / Anlaşma
Anlaşma sağlanırsa kesin senet hükmünde. Anlaşmama tutanağı düzenlenirse mahkeme yolu açılır.
İş Mahkemesi Davası
Anlaşmamanın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde dava açılır (7036 SK m.3/3). Yetkili: işyeri veya işçi yerleşim yeri İş Mahkemesi.
Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme hesap bilirkişisi atayarak kıdem, ücret farkı, fazla mesai, yıllık izin ücreti hesaplarını yaptırır.
Karar ve İcra
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra ilamlı icra ile tahsilat. Kıdem tazminatına en yüksek mevduat faizi işler.

Süre ve Yetki

Süre Tablosu

Aşama	Süre	Yetkili Merci
İhtarname	7 iş günü	Noter
Zorunlu Arabuluculuk	3-4 hafta	Adalet Bakanlığı Listesi
Dava Açma Süresi	2 hafta	Anlaşmama'dan sonra
İş Mahkemesi Davası	8-14 ay	İş Mahkemesi
İstinaf	+6-12 ay	Bölge Adliye Mah.
Zamanaşımı	5 yıl	TBK m.146

Yargısal İçtihat

Yargıtay Kararlarından

Yargıtay 9. HD · 2023

"Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, son brüt ücret olup, yol-yemek, ikramiye, prim, sosyal yardım gibi süreklilik arz eden yan ödemeler de bu ücrete dahil edilmelidir. İşverenin tek taraflı belirlediği ücret bordrosu bağlayıcı değildir."

Yargıtay 22. HD · 2024

"İşçinin ücretinin altında bordrolanması (gerçekte 30.000 TL alıp 17.002 TL asgari ücret üzerinden bordrolanması) durumunda, tanık beyanları ve banka kayıtları ile gerçek ücret tespit edilir. Bordroda yer alan tutar tek başına bağlayıcı değildir."

Uyarı

Dikkat Edilecekler

⏱️

Kıdem Davasında Sık Yapılan Hatalar

(1) İbraname imzalamak: TBK m.420 uyarınca işten ayrılış tarihinden itibaren 1 ay geçmeden imzalanan ibraname geçersizdir, ancak yine de imzalamayın. (2) Sözlü "istifa": İşveren baskısıyla istifa imzalanırsa irade fesadı iddia edilebilir; ancak ispatı zordur. (3) Yan haklarını saklamak: Yol-yemek-prim tazminat hesabına dahildir. (4) Banka maaş yatırma kayıtlarını tutmamak: Gerçek ücret ispatı için kritik. (5) Tanık bulamamak: 1-2 mesai arkadaşı tanık olabilir; iletişim bilgilerini saklayın.

Belge Listesi

Dava İçin Gerekli Belgeler

Kıdem Tazminatı Dava Dosyası

İş sözleşmesi (varsa)
Maaş bordroları (mümkünse 6 ay+)
Banka maaş hesap özetleri (gerçek ücret ispatı)
SGK hizmet dökümü (e-Devlet'ten)
SGK işten çıkış kodu (gerçek fesih sebebini gösterir)
İhtarname ve tebligat suretleri
Zorunlu arabuluculuk anlaşmama tutanağı
Tanık listesi (mesai arkadaşları)
Yan hak belgeleri (yol-yemek kart yüklemesi, ikramiye dekontu)
Kimlik / IBAN / vekaletname

SSS

Kıdem Tazminatı SSS

Kıdem tazminatı kaç yıl sonra alınır?+

1475 SK m.14 uyarınca en az 1 yıl çalışma şartı vardır. 1 yıldan az çalışan işçi sadece ihbar tazminatı ve diğer haklarını talep edebilir; kıdem alamaz. Çalışma süresinin yarısı kadar bir süre geçmemişse bile son 6 ay tamamlanmışsa toplam süreden sayılır. Tek bir işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.

İstifa edersem kıdem alabilir miyim?+

Kural olarak hayır. Ancak 4857 SK m.24'teki haklı sebeplerden biri varsa istifa "haklı fesih" sayılır ve kıdem doğar. Haklı sebep örnekleri: (1) Ücret ödenmemesi, (2) İş sağlığı tehlikesi, (3) Mobbing, (4) İş şartlarının ağırlaştırılması, (5) Cinsel taciz. İstifa dilekçesinde sebepleri açıkça belirtin.

Bordrom asgari ücretten gözüküyor ama gerçekte daha fazla alıyorum?+

Yargıtay 22. HD 2024 içtihadına göre gerçek ücret esas alınır. İspat yöntemleri: (1) Banka hesap özetleri (maaş + ek ödemeler), (2) Tanık beyanları (mesai arkadaşları), (3) WhatsApp/e-posta yazışmaları, (4) Aynı işyerinde benzer pozisyondaki kişilerin emsal ücretleri. Bordrolu tutar tek başına bağlayıcı değildir.

Kadın işçi evlilik fes hi ne kadar sürede yapılmalı?+

1475 SK m.14 uyarınca evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde. Bu süre hak düşürücüdür. Evlilik cüzdanı + dilekçe ile başvuru yeterli; sebep gösterilmek zorunda değil. Sadece kadın işçilere özel haktır; erkek işçi evlilik nedeniyle kıdem alamaz.

Arabulucuda anlaşırsam dava açabilir miyim?+

Hayır. 7036 SK m.18 uyarınca arabulucu anlaşma tutanağı ilam hükmünde kesin senettir. İtiraz hakkınız kalmaz. Bu nedenle anlaşmadan önce avukatınızla görüşmek kritik. Eksik tutar kabul etmeyin; anlaşmama tutanağı tutturup mahkemeye gidin.

Kıdem tazminatı vergiye tabi mi?+

Hayır. Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 uyarınca kıdem tazminatı tavanı içinde gelir vergisinden müstesnadır. Damga vergisi binde 7,59 oranında kesilir. Tavanı aşan kısım gelir vergisine tabi olur; bu da nadir durumdur.

Kıdem tazminatı dava zamanaşımı kaç yıl?+

7036 SK ve TBK m.146 uyarınca 5 yıl. Süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işler. İhbar tazminatı için de aynı süre. Fakat fazla mesai ve yıllık izin ücreti alacakları için 5 yıllık özel zamanaşımı (4857 SK m.32) uygulanır.

İlgili İçerikler