6502 sayılı TKHK m.13-15 kapsamında
Ayıplı Hizmet İade ve Tazminat
Eğitim, sağlık, tatil, paket tur, kuaför, oto servis, evlilik organizasyonu gibi ayıplı sunulan hizmetlerde ücret iadesi, ücretsiz tekrar yapılması, ayıp oranında indirim seçimlik hakları.
Ayıplı Hizmet Nedir?
Ayıplı hizmet, 6502 sayılı TKHK m.13 tanımı uyarınca: sözleşmede kararlaştırılmış nitelikleri taşımayan veya hizmet için tarafların kararlaştırdığı amaçlarla uyumlu olmayan, hizmetin gereklerini yerine getirmeyen sunum şeklidir.
Ayıplı hizmet türleri: (1) Eğitim hizmetleri (özel okul, kurs, online eğitim), (2) Sağlık hizmetleri (özel hastane, estetik, diş tedavisi), (3) Turizm/tatil (paket tur, otel, transfer), (4) Kişisel hizmetler (kuaför, güzellik salonu), (5) Teknik hizmetler (oto servis, beyaz eşya tamiri), (6) Organizasyon hizmetleri (düğün, organizasyon).
TKHK m.15 uyarınca tüketici 4 seçimlik hak kullanabilir: (a) Hizmetin yeniden görülmesi (ücretsiz tekrar), (b) Hizmet sonucu eserin ücretsiz onarımı, (c) Ayıp oranında bedel indirimi, (d) Sözleşmeden dönme (ücret iadesi). Tüketici dilediğini seçer; sağlayıcının itirazı reddedilir.
Yaygın Ayıplı Hizmet Senaryoları
- Özel Okul Ücreti İadesiEğitim seviyesi, donanım, öğretmen kadrosu reklamlanan standardın altında. Sözleşmeden dönme + ücret iadesi.
- Tatil Köyü / Paket TurReklamlanan oda standardı, yiyecek, animasyon, hizmet kalitesinin sağlanmaması. Kısmi iade + manevi tazminat.
- Estetik Operasyon AyıbıBelirlenen sonucun alınmaması; yanlış tedavi. Hastane + doktor müteselsil sorumlu. Maddi-manevi tazminat.
- Düğün / OrganizasyonMekan, yemek, müzik, fotoğraf hizmetinin sözleşmeye uygun olmaması. Manevi tazminat yüksek.
- Oto Servis HatasıTamir sonrası aynı arıza tekrarı, parça değişimi yapılmamış olması. Ücret iadesi + zarar tazminatı.
- Online Kurs / Eğitim PlatformuReklamlanan içerik, eğitmen, sertifika sağlanmaması. Cayma hakkı + ayıplı hizmet seçimlik hakları.
Ayıplı Hizmet İade Süreci
- Ayıbın Tespit ve Belgeleme
Hizmetin nasıl ayıplı olduğunu video/foto/yazışma ile belgeleyin. Tatil köyünde reklam ve gerçek arasındaki fark fotoğraflarla, kursta eğitim materyalleri yazışmalarla.
- Sağlayıcıya Bildirim
WhatsApp veya e-posta üzerinden ayıbı bildirin. Seçimlik hakınızı açıkça yazın (iade istiyorum / yeniden yapılsın / indirim istiyorum).
- Bağımsız Bilirkişi Raporu
Tıbbi yanlış uygulamada Adli Tıp / Türk Tabipleri Birliği raporu. Mühendislik hizmetinde teknik bilirkişi.
- Tüketici Hakem Heyeti
2026 limitler: İlçe 30.000 TL, İl 100.000 TL. Bu tutarın altındaki uyuşmazlık için zorunlu. e-Devlet üzerinden ücretsiz başvuru.
- Tüketici Mahkemesi
100.000 TL üzeri veya hakem kararına 15 gün içinde itiraz halinde. Dava harçları nispi; tutarın %0,68 oranında.
- Bilirkişi Heyeti Süreci
Mahkeme bilirkişi atayarak hizmetin teknik niteliği, ayıbın derecesi, tazminat tutarını belirler.
- Karar ve Tahsilat
Lehinizeyse sağlayıcı + bayisi + aracı müteselsil sorumlu. İlamlı icra ile tahsilat.
Ayıplı Hizmet Süre Tablosu
| Aşama | Süre / Limit | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Ayıp Karinesi | 6 ay | Tüketici lehine |
| İlçe Hakem Heyeti | 30.000 TL | İlçe Kaymakamlık |
| İl Hakem Heyeti | 100.000 TL | İl Ticaret Müdürlüğü |
| Karara İtiraz | 15 gün | Tüketici Mahkemesi |
| Tüketici Mahkemesi | 10-18 ay | Tüketici Mahkemesi |
| Zamanaşımı (Standart) | 2 yıl | TKHK m.16 |
| Sağlık Hizmeti Ayıbı | 5 yıl | Yargıtay 13. HD |
| Ağır Kusur/Hile | 10 yıl | TBK m.146 |
Yargıtay Kararlarından
"Estetik operasyon sözleşmesinde sağlayıcı (hastane + hekim) sözleşmede taahhüt edilen sonucu sağlamakla yükümlüdür; bu eser sözleşmesi niteliğindedir. Sonucun alınmaması ayıplı hizmet sayılır ve TKHK m.15 seçimlik hakları doğar."
"Paket tur sözleşmesinde tatil köyünün reklam edilen özellikleri (5 yıldız, deniz manzarası, all-inclusive) sağlanmıyorsa, tüketici tatil dönüşünde sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir. Manevi tazminat (tatil keyfinin kaybı) ayrıca takdir edilebilir."
Dikkat Edilecekler
(1) Sözleşmeyi imzalarken okumamak: Sözleşmedeki standart maddeler ayıp ölçüsünü belirler. (2) Hizmeti tamamen kabul etmek: Tatil sonunda "memnunuz" anketi doldurmak dava şansınızı zayıflatır. (3) İade dilekçesinde seçimlik hakkı belirtmemek: "Şikayetim var" demek yetmez; ne istediğinizi yazmalısınız. (4) Ödeme aracına dikkat: Kredi kartıyla ödediyseniz chargeback hakkınız var; bankaya başvurun. (5) WhatsApp yazışmalarını silmek: Hizmet sağlayıcısıyla tüm yazışma delil değerinde.
Dava İçin Gerekli Belgeler
Ayıplı Hizmet Dosyası
- Hizmet sözleşmesi
- Ödeme dekontu / kredi kartı ekstresi
- Reklam / broşür / web sitesi ekran görüntüleri
- Hizmet sonrası fotoğraf/video
- Sağlayıcı ile yazışmalar (e-posta, WhatsApp)
- Bilirkişi raporu (tıbbi/teknik/turistik)
- Tıbbi raporlar (sağlık hizmeti ise)
- Tanık ifadeleri (eş, refakatçi, arkadaş)
- Hakem Heyeti kararı (varsa)
- Kimlik / IBAN / vekaletname

