4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 kapsamında
Anlaşmalı Boşanma Davası
En az 1 yıl evli çiftler için protokol + 1 duruşma + 1 ay ile tamamlanan hızlı boşanma yöntemi. Nafaka, velayet, mal paylaşımı protokole bağlanır.
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 uyarınca, en az 1 yıl evli olan eşlerin, boşanma ve sonuçları konusunda anlaşarak mahkemeye birlikte başvurması ile gerçekleşen boşanma türüdür. Çekişmeli boşanmadan farklı olarak kusur ispatı, tanık dinleme, deliller sunma gibi süreçler yoktur.
Anlaşmalı boşanmanın şartları: (1) Eşler en az 1 yıldır evli olmalı, (2) Eşler boşanmaya birlikte karar vermiş olmalı, (3) Boşanmanın tüm mali ve şahsi sonuçları protokol ile düzenlenmiş olmalı (nafaka, mal paylaşımı, velayet, kişisel ilişki), (4) Hakim duruşmada eşleri bizzat dinleyerek anlaşmayı onaylamalı.
Manisa, Salihli ve İzmir aile mahkemelerinde anlaşmalı boşanma davaları ortalama 1-3 ay içinde sonuçlanır. Protokol iyi hazırlanmışsa duruşma 15-30 dakika sürer; hakim onay verir ve karar yazılır. Kararın kesinleşmesi için temyiz yolu açık olmadığı için karar ilam tarihinden itibaren kesin hüküm doğurur.
Boşanma Protokolünde Olması Gerekenler
- Boşanmaya Karşılıklı RızaHer iki eşin de evlilik birliğini sonlandırma iradesini açıkça beyan etmesi.
- Velayet DüzenlemesiMüşterek çocuk(lar) varsa kim alacak; kişisel ilişki takvimi (hafta sonu, yarıyıl, yaz tatili).
- Çocuk İçin İştirak NafakasıVelayeti almayan ebeveynin ödeyeceği aylık tutar; TÜFE artışı kuralı.
- Yoksulluk NafakasıBoşanma sonrası ekonomik zorluğa düşecek eş için belirsiz süreli aylık nafaka (TMK m.175).
- Maddi-Manevi TazminatKusurlu eşin diğerine ödeyeceği tazminat (varsa). Anlaşma halinde miktar serbestçe belirlenir.
- Mal PaylaşımıEdinilmiş mallara katılma rejimi ile evde, araçta, bankada hak. Protokolde detaylı düzenlenmeli.
- Eşyalar ve Diğer DüzenlemelerEv eşyaları, kişisel mallar, hediye ve evlilik takıları, ortak borçların paylaşımı.
Anlaşmalı Boşanma Süreci
- Protokol Hazırlığı
Avukat eşliğinde detaylı protokol hazırlanır. Tüm mali ve şahsi sonuçlar kayıt altına alınır. Her iki eş tarafından imzalanır.
- Dava Dilekçesi
Eşler veya avukatları aracılığıyla Aile Mahkemesi'ne dava dilekçesi sunulur. Protokol ek olarak ibraz edilir. Maktu harç ödenir.
- Duruşma Günü Belirlenir
Mahkeme dava açıldıktan sonra 1-3 ay içinde duruşma günü verir. Her iki eş bizzat duruşmada bulunmak zorunda; vekil ile katılım yetmez.
- Hakim Bizzat Dinleme
Hakim eşleri ayrı ayrı dinler. Boşanma iradeleri serbest mi, protokol metnine vakıflar mı, çocuk velayetine onay veriyorlar mı kontrol eder.
- Protokol Onayı
Hakim protokolü inceler. Çocuk velayeti konusunda çocuğun menfaati aleyhinde madde varsa düzeltme talep edebilir; gerekirse onaylamaz.
- Karar ve Kesinleşme
Anlaşmalı boşanma kararı taraflara tebliğ edilir. Anlaşmalı boşanmada istinaf ve temyiz yolu kapalı; karar derhal kesin.
- Nüfus Kaydı Düzeltme
Karar Nüfus Müdürlüğü'ne iletilir. Eşlerin medeni hali "bekar" olarak güncellenir. Eş soyadı talebi varsa karar tarihi itibariyle değişir.
Anlaşmalı Boşanma Süre Tablosu
| Aşama | Süre | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Asgari Evlilik Süresi | 1 yıl | TMK m.166/3 |
| Protokol Hazırlığı | 1-2 hafta | Avukat |
| Dava Açma → Duruşma | 1-3 ay | Aile Mahkemesi |
| Duruşma Süresi | 15-30 dakika | Aile Hakimi |
| Karar Yazımı | 1-4 hafta | Aile Mahkemesi |
| Kesinleşme | Anında | İstinaf yolu kapalı |
| Nüfus Düzeltme | 3-5 iş günü | Nüfus Müdürlüğü |
Yargıtay Kararlarından
"Anlaşmalı boşanmada hakim, protokolü incelerken çocuğun menfaatini esas almak zorundadır. Çocuğun velayeti, nafaka miktarı, kişisel ilişki düzenlemesi çocuğun yararına aykırıysa protokolün ilgili maddeleri kabul edilmez; eşlerden değişiklik istenir."
"Anlaşmalı boşanma kararı taraflar açısından kesin hüküm doğurur; istinaf yolu kapalıdır. Ancak protokolün geçersizliği (irade fesadı, hile, ehliyetsizlik) iddiası bağımsız dava ile ileri sürülebilir ve mahkeme kararı iptal edilebilir."
Dikkat Edilecekler
Dava İçin Gerekli Belgeler
Anlaşmalı Boşanma Dosyası
- Boşanma protokolü (her iki eş imzalı, avukat onaylı)
- Evlilik cüzdanı fotokopisi
- Nüfus kayıt örneği
- Çocukların nüfus kaydı (varsa)
- Mali durum belgesi (nafaka için)
- Tapu / araç ruhsatı (mal paylaşımı için)
- Banka hesap özetleri
- Kimlik fotokopileri (her iki eş)
- Vekaletname (avukatla geliyorsanız)
- Maktu harç dekontu