İdare · Alt Hizmet
213 sayılı VUK + 5510 sayılı SGK Kanunu
Vergi ve SGK İşlemleri
Vergi tarhiyatı, vergi cezası, re'sen ve ikmalen vergi, SGK prim, idari para cezası ve kaçakçılık suçu davaları; uzlaşma süreçleri ve vergi-SGK afları.
30 GünDava Süresi
UzlaşmaTarhiyat Öncesi/Sonrası
5 YılVergi Zamanaşımı
10 YılKaçakçılık Tarh Süresi
Tanım
Vergi ve SGK İşlemleri Nedir?
Vergi ve SGK işlemleri, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK), 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 3065 sayılı KDV Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında, mükelleflerin vergi ve sosyal güvenlik primi yükümlülüklerinden doğan idari uyuşmazlıklardır. Bu davalar Vergi Mahkemelerinde görülür; idari yargı düzeninde özel uzmanlaşmış mahkemelerdir.
Vergi İşlemleri Türleri: (1) Tarhiyat İşlemleri: (a) Beyan Üzerine Tarh (VUK m.25): Mükellefin beyan ettiği vergi. (b) İkmalen Tarh (VUK m.29): Beyan dışı bulunan ek vergi. (c) Re'sen Tarh (VUK m.30): Mükellef beyan etmediği veya hatalı beyan ettiği halde idarece belirlenen vergi. (d) İdarece Tarh: Hukuki sebeple idarece belirlenen vergi. (2) Vergi Cezaları: (a) Vergi Ziyaı Cezası: Verginin eksik veya geç ödenmesi cezası (VUK m.341 — kayıp verginin %1-3 katı). (b) Usulsüzlük Cezası: Şekli yükümlülük ihlali (VUK m.351-355). (c) Özel Usulsüzlük Cezası: Belirli yükümlülük ihlalleri. (d) Kaçakçılık Cezası: Cezai sorumluluk; VUK m.359 — 3-5 yıl hapis. (3) Vergi Tahsil İşlemleri (6183 SK): Ödeme emri, haciz, yedieminden teslim. (4) Pişmanlık ve Düzeltme: VUK m.371 — kendiliğinden beyan; ceza indirim hakkı.
SGK İşlemleri Türleri: (1) Prim İşlemleri: (a) Tahakkuk: SGK'nın prim borcu tarh işlemi. (b) İdari Para Cezası: Beyan eksikliği, geç bildirim, sahte sigortalılık. (c) Geriye Dönük Prim Tarhiyatı: 5 yıl içinde önceki dönemler için. (2) Hizmet Tespiti: SGK kayıtlarındaki hizmet süresi düzeltmesi. (3) Emeklilik Aylığı: Hesap hataları, eksik prim, gecikmiş ödeme. (4) İş Kazası ve Meslek Hastalığı: Tespit, rücu davaları, gelir bağlanması. (5) İşyeri Tescili / Tesc Sigortalı Kayıt: Tescil işlemleri, iptal kararları.
Uyuşmazlık Türleri
Vergi/SGK Uyuşmazlık Çeşitleri
- Vergi Tarhiyatı İptaliİkmalen, re'sen tarh edilen verginin iptali; Vergi Mahkemesinde 30 gün dava süresi.
- Vergi Cezası İptali (VUK m.341, 351)Vergi ziyaı, usulsüzlük, özel usulsüzlük cezaları; uzlaşma + dava seçenekleri.
- Sahte / Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı BelgeVUK m.359/b — 3 yıl hapis + ağır mali sorumluluk; KDV iadesi kayıpları.
- KDV İadesi Reddiİhracat, indirim, mahsup işlemleri; iade talebinin red edilmesi.
- SGK Prim Tahakkuku ve İPCGeriye dönük prim, sahte sigortalılık, geç bildirim cezaları.
- SGK İdari Para Cezası5510 SK m.102 — eksik bildirim, hizmet bildirimi gecikme; aylık brüt asgari ücret üzerinden.
- Vergi Affı / Yapılandırma Davaları7440 SK, 7256 SK aflarına uygunluk; ret kararları davası.
- Kaçakçılık Suçu Cezai DavalarVUK m.359 — Asliye Ceza Mahkemesi; hapis cezası + vergi ek tahsilatı.
Süreç
Vergi Davası Süreci Adım Adım
- Vergi/Ceza İhbarnamesinin Tebliği
Vergi Dairesi/SGK'dan ihbarname/cezayı tebliğ alınır. 30 gün dava süresi başlar. Tebliğ Mazbatası kritik delil — tarih sabitler.
- Hızlı Hareket — 3 Seçenek (VUK m.376-377)
(a) Uzlaşma Talebi: Tarhiyat Öncesi / Tarhiyat Sonrası uzlaşma; vergi ve cezada indirim mümkün. (b) Cezada İndirim Talebi: VUK m.376 — ceza %50 indirim. (c) Dava Açma: 30 gün içinde Vergi Mahkemesi.
- Pişmanlık Yolu (VUK m.371)
Vergi ihbarnamesinden ÖNCE kendiliğinden beyan halinde vergi ziyaı cezası uygulanmaz; sadece gecikme faizi. Çok güçlü seçenek; her zaman düşünülmeli.
- Dava Hazırlığı
Mali müşavir + avukat birlikte çalışır. Vergi inceleme raporu, hesap belgeleri, ticari defterler, tebliğ belgeleri toplanır. İptal sebepleri net belirlenir.
- Vergi Mahkemesi Davası
İYUK m.7 — 30 gün içinde Vergi Mahkemesi'ne dava. Yetkili: vergi dairesinin bulunduğu yer. Salihli için Manisa Vergi Mahkemesi. Yürütmeyi durdurma talebi şart — aksi halde haciz başlatılır.
- Bilirkişi ve Yargılama
Vergi davalarında mali bilirkişi kritik: SMMM, YMM. Vergi hesabı, mahsup, indirim, KDV iade kontrolü. 6-12 ay süreç.
- Karar — İstinaf / Temyiz
Karar sonrası Bölge İdare Mahkemesi (30 gün) + Danıştay (30 gün). Lehine karar: vergi/ceza iptali + ödenmişse iade + faiz. Tipik toplam süre 18-36 ay (1. derece) + 1-2 yıl üst yargı.
Süre Tablosu
Vergi/SGK Süre ve Yetki
| Konu | Süre / Şart | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Vergi Davası Açma | 30 gün | İYUK m.7 |
| Vergi Tarh Zamanaşımı | 5 yıl | VUK m.114 |
| Kaçakçılık Tarh Zamanaşımı | 10 yıl | VUK m.114 |
| Tahakkuk Tahsil Zamanaşımı | 5 yıl | 6183 SK m.102 |
| Cezada İndirim Talebi | 30 gün | VUK m.376 |
| Tarhiyat Öncesi Uzlaşma | 15 gün | VUK m.Ek 11 |
| Tarhiyat Sonrası Uzlaşma | 30 gün | VUK m.Ek 1 |
| SGK Dava Süresi | 30 gün | İYUK m.7 |
Yargısal İçtihat
Danıştay Kararlarından
Danıştay VDDK · 2024
"Re'sen vergi tarhiyatında idarenin somut delillere dayanması zorunludur. Tahmini hesap, ortalama oran, sektörel kıyas yeterli değildir. Mükellefin defter, belge ve banka kayıtları incelenmeden yapılan re'sen tarhiyat şeklen iptal edilir. İdare ispat yükünü taşır."
Danıştay 9. Daire · 2023
"Sahte fatura kullandığı iddia edilen mükellef için iyi niyetli olmadığının ispatı idareye düşer. Mükellef gerçek ticari ilişkiyi belgelerle ispatlarsa (sözleşme, banka ödemesi, mal teslimi, iletişim kayıtları), KDV indirimi reddedilmez. Yalnızca düzenleyenin sahte fatura kullandığı tespitine dayanarak alıcı cezalandırılamaz."
Uyarı
Dikkat Edilecekler
Belge Listesi
Vergi/SGK Davası Belge Listesi
Vergi/SGK Uyuşmazlığı Dosyası
- Vergi/ceza ihbarnamesi (asıl)
- Tebliğ mazbatası
- Vergi inceleme raporu (varsa)
- Tahakkuk fişi
- Yoklama tutanağı
- Ticari defterler (yevmiye, defter-i kebir)
- Beyan namesi (vergi)
- Faturalar, irsaliyeler, sözleşmeler
- Banka hesap özetleri
- SMMM/YMM raporları
- SGK işyeri sicil kaydı
- SGK sigortalı listesi
- Bordrolar, e-bildirgeler
- Uzlaşma talep formu / sonuç tutanağı
- Vekaletname
SSS
Vergi/SGK Davaları SSS
Vergi ihbarnamesi geldi, ne yapmalıyım?+
İlk 15 Gün Kritik. 4 Ana Seçenek: (1) Pişmanlık (VUK m.371): İhbarnameden ÖNCE kendiliğinden beyan yaptıysanız ceza yok. Ancak ihbarname geldiyse bu yol kapalı. (2) Tarhiyat Öncesi Uzlaşma (VUK m.Ek 11): İhbarnameden 15 gün içinde uzlaşma talebi. Mali müşavir + avukat ile birlikte vergi dairesi/Defterdarlık ile görüşme. Avantaj: Vergi + ceza tutarında %20-60 indirim mümkün. Vergi tahakkuk eder ama tartışmalı yargı süreci olmaz. Dezavantaj: Vergi öder; sonradan dava açamaz. (3) Cezada İndirim (VUK m.376): 30 gün içinde talep. Vergi tahakkuk eder + ceza %50 indirim. Vergi ödenecekse ama cezayı düşürmek istiyorsanız. (4) Dava Açma (İYUK m.7): 30 gün içinde Vergi Mahkemesi. Avantaj: Vergi + ceza tamamen iptal şansı. Dezavantaj: 1-3 yıl süreç; bu sürede gecikme faizi işler (TCMB %9). Hangi Seçenek?: (a) Vergi Açıkça Haksız: Dava aç (iptal şansı yüksek). (b) Vergi Doğru ama Ceza Çok: Cezada indirim + dava. (c) Vergi Tartışmalı: Tarhiyat öncesi uzlaşma. (d) Vergi Açıkça Doğru: Tarhiyat öncesi uzlaşma + cezada indirim. Tipik Süreç: (a) İhbarname → 15 gün uzlaşma talebi → 1-3 ay süreç → anlaşma. (b) İhbarname → 30 gün dava → 18-36 ay yargılama. Maliyet: Avukat + mali müşavir 30.000-100.000 TL; uzlaşmada düşük, davada yüksek.
SGK prim borcu için ne yapabilirim?+
SGK Prim Borcu Çözümleri: (1) Doğru Tahakkuk mu?: SGK'nın hesap hatası, eksik prim hesaplaması olabilir. (a) e-SGK üzerinden sicil özeti alın. (b) Bordro karşılaştırması yapın. (c) Sahte sigortalılık iddia ediliyorsa banka kayıtları, çalışan ifadeleri toplanmalı. (2) İtiraz Süreci: (a) SGK Müdürlüğü: Yazılı itiraz + belgeler. (b) Süre: tahakkuk tebliğinden 30 gün. (c) Reddedilirse → Vergi Mahkemesi. (3) Vergi Mahkemesi Davası: (a) Süre: 30 gün. (b) Yetkili: SGK'nın bulunduğu yer. (c) Talepler: İptal + yürütmeyi durdurma. (4) Yapılandırma Fırsatları: (a) 7256 SK / 7440 SK gibi yapılandırma kanunları: Faiz indirimi + taksitlendirme. (b) Mevcut Yapılandırma: SGK ile prim borcu yapılandırması (taksitli). (c) Borç İndirimi: Bazı durumlarda %20-50 indirim. (5) Borç Yapılandırma Süreci: (a) SGK'ya başvuru, (b) Mevcut borcun tespiti, (c) Faiz/gecikme indirimi, (d) Taksitli ödeme planı (genelde 12-36 ay), (e) İlk taksiti ödeyince sicilde "yapılandırılmış" olarak işlenir. (6) İdari Para Cezası: (a) Eksik Bildirim: Aylık brüt asgari ücretin 1-2 katı. (b) Sigortasız Çalıştırma: Aylık brüt asgari ücretin 2-3 katı. (c) Belge Vermeme: Sabit ceza. (d) İtiraz: Aynı süreç. (7) İcra Süreci: SGK 6183 SK kapsamında kamu alacağı olarak hızlı tahsil eder; banka bloke + maaş haczi mümkün. Tavsiye: (a) Mali müşavir + avukat birlikte. (b) Yapılandırma fırsatları kaçırılmamalı. (c) Sahte sigortalılık iddialarında derhal savunma.
Vergi uzlaşması ile dava açma — hangisi avantajlı?+
Uzlaşma vs Dava — Detaylı Karşılaştırma: 1. Uzlaşma Avantajları: (a) Hızlı Sonuç: 1-3 ay. (b) İndirim Garantisi: Vergi + ceza %20-60 indirim olası. (c) Düşük Maliyet: Avukatlık ücreti az. (d) Faiz Sınırı: Uzlaşma sonrası ek faiz olmaz. (e) Risk Yok: Davayı kaybetme riski yok; tahsil sürecini başlatmaz. 2. Uzlaşma Dezavantajları: (a) Vergi Ödemek Zorunda: Vergi kısmen tahakkuk eder (tam iptal yok). (b) Sonradan Dava Hakkı Yok: Uzlaşılan tutar kesinleşir. (c) Pazarlık Marjı Sınırlı: İdarenin teklif ettiği oran genelde son söz. (d) Suç İşlenmiş Sayılabilir: Kaçakçılık iddiasında uzlaşma "kabul" anlamı taşıyabilir (cezai süreç ayrı). 3. Dava Avantajları: (a) Tam İptal Şansı: Vergi + ceza tamamen iptal mümkün. (b) Şekil Eksiklikleri: Re'sen tarhiyatta delil yetersizliği vs. yüksek kazanma. (c) Bağımsız Karar: Yargı denetimi; idarenin keyfi yorumlarını engeller. (d) İçtihat Etkisi: Davayı kazanırsanız benzer durumdaki başkalarına emsal. 4. Dava Dezavantajları: (a) Uzun Süre: 1-3 yıl yargılama + 1-2 yıl üst yargı. (b) Gecikme Faizi: Bu sürede TCMB %9 yasal faiz işler; vergi tutarı %20-30 artabilir. (c) Yüksek Maliyet: Avukat + mali müşavir + bilirkişi. (d) Davayı Kaybetme Riski: Red halinde ek %20 yargı gideri + tüm vergi/ceza/faiz ödeme. Hangi Senaryolar İçin?: Uzlaşma: Tartışmalı orta vakalar, küçük tutarlar, hızlı sonuç istenenler. Dava: Açıkça haksız vergi, büyük tutarlar, prensip meselesi olan vakalar. Karma Strateji: Önce uzlaşma talebi, başarısız olursa dava; uzlaşma talebi dava süresini durdurur.
Sahte fatura iddiasında savunma nasıl yapılır?+
Sahte Fatura İddiaları — VUK m.359/b: Vergi ziyaı ile birlikte cezai sorumluluk; 3-5 yıl hapis. İki Süreç Paralel: (1) İdari Süreç: KDV indirim reddi + vergi ziyaı cezası (3 kat). (2) Cezai Süreç: Asliye Ceza Mahkemesi'nde kaçakçılık davası. Savunma Stratejisi — Danıştay 9. Daire 2023: Gerçek Ticari İlişki İspatı; mükellef iyi niyetli ise KDV indirimi reddedilemez. İspat Belgeleri: (1) Sözleşme: Yazılı sözleşme + tarihli + imzalı. (2) Banka Ödemesi: (a) Havale/EFT dekontu, (b) Çek/senet ödemesi. Banka kanalıyla ödeme güçlü delil. (3) Mal Teslimi İspatı: (a) İrsaliye, (b) Taşıyıcı belgesi, (c) Kabul tutanağı, (d) Depo/stok kayıtları. (4) İletişim Kayıtları: (a) E-posta yazışmaları, (b) WhatsApp mesajları, (c) Telefon kayıtları, (d) Toplantı notları. (5) Üçüncü Kişi Tanıklıkları: Mal teslimini gören kişiler. (6) Mal Kullanımı: Satın alınan mal/hizmetin sonraki kullanımı; örn. mal işlenip satılmışsa fatura kayıtları. (7) Tedarikçinin Geçmişi: Düzenleyenin önceki dönemde meşru iş yapmış olması; sahte fatura işlemi sadece sonraki dönemde. İyi Niyet Şartları: (a) Düzenleyenin Maliye sistemi sorgusu yapıldı mı (vergi mükellefi mi)? (b) Banka hesabı mevcut mu? (c) Şirket ofisi/deposu kontrol edildi mi? (d) Daha önceki dönemlerde başarılı işlemler oldu mu? İptal Sonucu: (a) KDV indiriminin geçerli kalması, (b) Vergi ziyaı cezasının düşmesi, (c) Cezai sorumluluğun ortadan kalkması, (d) Sicil temizlenmesi. Tipik Süre: 24-48 ay (mali bilirkişi süreci uzun). Kazanma Oranı: Belgelendirme iyi yapılırsa %70+.
Vergi affı fırsatları nelerdir?+
Vergi/SGK Yapılandırma Fırsatları: Türkiye'de 2-3 yılda bir vergi/SGK yapılandırma kanunu çıkar. Son Yıllar: (1) 7256 SK (2020): Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması. (2) 7326 SK (2021): Bazı alacakların yapılandırılması. (3) 7440 SK (2023): Vergi/SGK yapılandırma + matrah artırımı. (4) 7524 SK (2024): Vergi borçları yapılandırması (sınırlı). Tipik Yapılandırma İçeriği: (1) Gecikme Faizi İndirimi: %70-90 oranında. (2) Vergi Cezası İndirimi: %50-70 oranında. (3) Taksitlendirme: 12-36 ay (ilk taksit ile birlikte). (4) Erken Ödeme Avantajı: Peşin veya kısa vadede %10-20 ek indirim. (5) Matrah Artırımı: Geçmiş yıllar için ek beyanname ile vergi inceleme korumalığı. Yapılandırma Şartları: (1) Başvuru Süresi: Kanunun belirlediği süre içinde (genelde 2-3 ay). (2) Borç Türü: Vergi, SGK, BSMV, ÖTV, KDV vb. (3) Borç Yaşı: Belirli tarih aralığında. (4) Yapılandırma Bozulması: Taksitlerden 2 üst üste ödenmezse yapılandırma iptal; gecikme faizleri tekrar işler. 2026 Beklentileri: 2025-2026 döneminde yeni yapılandırma kanunu olası; ekonomik koşullar gereği. Dava Sürecindeyken Yapılandırma: (1) Dava Vazgeçme Şartı: Yapılandırma için davadan vazgeçmek gerekir. (2) Karar Verme: Davayı kazanma şansı yüksekse devam; düşükse yapılandırma. (3) Avukat Danışmanı: Risk-getiri analizi şart. İstisnalar (Yapılandırma Kapsamı Dışı): (a) Vergi Kaçakçılığı Mahkumiyeti, (b) Çek/senet borçları (cezai), (c) İş kazası/meslek hastalığı. Tavsiye: Mali müşavir + avukat ile düzenli takip; çıkacak yapılandırma kanunlarını kaçırmayın.
Vergi kaçakçılığı suçunda ne tür ceza var?+
Vergi Kaçakçılığı — VUK m.359: Cezai sorumluluk (Asliye Ceza Mahkemesi yetkili). Suç Türleri ve Cezaları: (1) VUK m.359/a — Defter/Belge Düzenleme/Saklama Suçları: (a) Yazılı defter tutmama: 1-3 yıl hapis. (b) Yazılı belge düzenlememe: 1-3 yıl hapis. (c) Defter/belge saklamama: 1-3 yıl hapis. (2) VUK m.359/b — Sahte Belge Suçları: (a) Sahte fatura düzenleme: 3-5 yıl hapis. (b) Sahte fatura kullanma: 3-5 yıl hapis. (c) Sahte belge düzenleme/kullanma: 3-5 yıl hapis. (3) VUK m.359/c — Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge: (a) Düzenleyen: 1-3 yıl hapis. (b) Kullanan: 18 ay-3 yıl hapis. Cezayı Etkileyen Faktörler: (1) Kaybedilen Vergi Tutarı: Yüksek tutar daha ağır ceza. (2) Tekerrür: İkinci suçta artırım. (3) Suçun Düzenli/Sistemli Olması: Organize suç şüphesi. (4) Suçun Aydınlatılması: Pişmanlık halinde azaltma. (5) Para Cezası: Adli para cezası eklenebilir. Cezai Süreç Sırası: (1) Vergi İnceleme Raporu: Vergi denetçisi tarafından. (2) Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu: VUK m.359 suçları için zorunlu. (3) Soruşturma + İddianame: Savcı soruşturma açar; suç sabit görülürse iddianame. (4) Asliye Ceza Mahkemesi: Yargılama. (5) Karar: Beraat, mahkumiyet, hagb (hükmün açıklanmasının geri bırakılması). Paralel İdari Süreç: (1) Vergi ziyaı cezası: 3 kat (sahte belge için). (2) Vergi tutarı + gecikme faizi. (3) Vergi mahkemesinde iptal davası. Pratik Tavsiyeler: (a) Cezai süreçte mutlaka ceza avukatı. (b) Vergi mahkemesi kararını cezai sürece sun (Danıştay 9. Daire 2023 — iyi niyet ispatı). (c) Hükmün geri bırakılması (HAGB) talebi — ilk suç ise olası. (d) Adli para cezasına çevirme talebi — kısa süreli hapislerde mümkün.
KDV iadem reddedildi, ne yapabilirim?+
KDV İadesi Reddi — Genel Sebepler: (1) Sahte/Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge İddiası: Tedarikçinin sahte fatura düzenlediği; en yaygın. (2) Eksik Belge: İhracat belgeleri yetersiz, GTİP kodu yanlış. (3) Mahsup Yetersizliği: Mahsup edilen vergi tutarı eksik hesaplanmış. (4) İade Şartlarının Yokluğu: İhracat gerçekleşmemiş, taşeronluk hizmeti vergiye tabi vs. (5) Mevzuat Yorumu Farkı: Vergi dairesi ile mükellef arasındaki yorum uyuşmazlığı. İtiraz ve Dava Süreci: (1) Vergi Dairesine İtiraz: (a) Red kararı tebliğinden 30 gün içinde. (b) Yazılı + delillerle. (c) Üst makama itiraz (Defterdarlık) süre uzatır. (2) Vergi Mahkemesi Davası: (a) 30 gün. (b) Yetkili: Vergi dairesinin bulunduğu yer. (c) Yürütmeyi durdurma: Sınırlı; mali yıkım yaratacaksa kabul. (3) Mali Bilirkişi: SMMM/YMM; iade hesabı kontrol. Savunma Stratejisi: (1) İhracat İspatı: (a) Gümrük çıkış beyannamesi, (b) Konşimento/AWB, (c) Banka tahsilat dekontu (döviz girişi), (d) Müşteri yazışmaları. (2) Sahte Fatura Savunması: (a) Gerçek ticari ilişki ispatı (Danıştay 9. Daire 2023), (b) İyi niyetin gösterilmesi, (c) Tedarikçi geçmişi araştırılması. (3) KDV Hesabı Karşılaştırma: SMMM raporu ile vergi dairesi hesabının karşılaştırılması; hata tespiti. (4) Mevzuat Yorumu: Maliye Bakanlığı genel tebliğleri, Danıştay içtihatları. İade Türleri: (1) İhracat KDV İadesi: 3065 SK m.11; iade-mahsup. (2) İndirim Hakkı KDV İadesi: 3065 SK m.32; mahsup. (3) İade Talebi 1 Yıl İçinde: Aksi halde hak düşürücü. Tipik Süre: 18-36 ay yargılama. Kazanma Oranı: (a) Şekil eksikliği: %70+. (b) Sahte fatura iyi niyetli ise: %60+. (c) Mevzuat yorumu: %40-60. Tipik Tutarlar: KDV iadeleri genelde büyük (100K-10M TL); avukat-bilirkişi maliyetine değer.
SGK kaydım eksik/yanlış görünüyor, hizmet tespit davası nedir?+
Hizmet Tespit Davası: 5510 SK m.86 + 5521 SK m.79 — SGK kayıtlarındaki hizmet süresinin yanlış/eksik olması halinde sigortalı tarafından açılan dava. Tipik Senaryolar: (1) Sigortasız Çalıştırma: İşveren prim ödememiş; süre SGK'ya hiç bildirilmemiş. (2) Eksik Bildirim: (a) Gerçek süre 5 yıl, bildirilen 3 yıl. (b) Tam zamanlı çalışma, kısmi olarak bildirilmiş. (3) Eksik Ücret Bildirimi: Gerçek ücret 30.000 TL, bildirilen 15.000 TL (prim hesabı az). (4) Yanlış İş Kolu: Tehlikeli iş kolu yerine genel iş kolu (emeklilik yaşı farkı). (5) Çıraklık/Stajyerlik: Bu sürelerin de hizmete dahil edilmesi. Dava Süreci: (1) Yetkili Mahkeme: İş Mahkemesi (SGK ile bireysel uyuşmazlık; iş hukuku kapsamında). (2) Süre: 10 yıl zamanaşımı (TBK m.146); ancak emeklilik yaklaştıkça hızlı hareket önemli. (3) Davalı: SGK + İşveren (genelde her ikisi). (4) İspat Yükü: Sigortalı; somut delillerle. İspat Belgeleri: (1) İşveren Belgesi: (a) Ücret bordrosu, (b) İşyeri kayıt defterleri, (c) SGK bildirgesi (e-bildirge), (d) İşe giriş bildirimi. (2) Banka Hesap Hareketi: Maaş ödemeleri. (3) İmza Sirküleri: Yetki belgeleri. (4) Tanık Beyanları: İş arkadaşları, müşteriler. (5) Sosyal Medya / İnternet Kayıtları: İşyerinde çalıştığını gösteren postalar. (6) Sigorta Müfettişi Tutanağı: Eski incelemeler. Hizmet Tespit Sonucu: (1) Eksik Sürenin Tescili: SGK kayıtları düzeltilir. (2) Prim Borcu: İşveren prim borcu doğar (gecikme faiziyle). (3) Emeklilik Aylığı Düzeltmesi: Eksik hizmet eklenince emeklilik aylığı artar. (4) Geriye Dönük Aylık Ödeme: Eğer kişi emekli ise eksik ödenen aylıkların iadesi + faiz. (5) İşveren Cezai Sorumluluğu: 5510 SK m.103 — sigortalı çalıştırmama suçu (idari para cezası + cezai sorumluluk). Tipik Süre: 18-36 ay. Kazanma Oranı: İspat iyi yapılırsa %80+.
İlgili İçerikler