İdare · Alt Hizmet
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu + Anayasa m.46
Kamulaştırma Davaları
İdarenin kamu yararı için özel mülke el atması: bedel tespit, acele kamulaştırma, kamulaştırmasız el atma, kısmi kamulaştırma, fiili el atma ve tam yargı tazminat süreçleri.
Anayasa m.46Anayasal Dayanak
30 GünAcele Kamulaştırma
Rayiç BedelTazminat Esas
10 YılEl Atma Zamanaşımı
Tanım
Kamulaştırma Nedir?
Kamulaştırma, Anayasa m.46 ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca, devlet ve kamu tüzel kişilerinin kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyetteki taşınmazları bedelini peşin ödeyerek kanunla gösterilen esas ve usullere göre tamamen veya kısmen kamulaştırması ya da bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmasıdır.
Kamulaştırmanın Anayasal Şartları (Anayasa m.46): (1) Kanunla Düzenleme: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve özel kanunlar. (2) Kamu Yararı: Karar gerekçeli olmalı, kamu yararı net belgelendirilmeli. (3) Bedel Peşin Ödeme: Rayiç bedel; istisnaen taksitlendirilebilir. (4) Hak Sahibinin Korunması: İtiraz, dava, bedel uyuşmazlığı için yargı yolu açık. 2024 AYM İçtihatları: Anayasa Mahkemesi son yıllarda rayiç bedel altında kamulaştırmaları mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendiriyor; rayiç bedel + faiz tam karşılığı gerekli.
Kamulaştırma Türleri: (1) Normal Kamulaştırma (2942 SK m.7-30): Standart süreç; idare karar verir, anlaşma yoluyla veya mahkeme bedel tespiti. (2) Acele Kamulaştırma (2942 SK m.27): Yol, baraj, deprem gibi acil hallerde; 30 gün içinde mülke el atma + sonradan bedel tespiti. (3) Kısmi Kamulaştırma: Parselin bir kısmının kamulaştırılması; kalan kısmın değer kaybı tazmin. (4) İrtifak Kamulaştırması: Mülkiyet devri olmaksızın kullanım hakkı (elektrik direkleri, boru hatları). (5) Kamulaştırmasız El Atma: İdarenin kamulaştırma yapmadan fiili el atması; Asliye Hukuk Mahkemesi'nde tazminat davası açılır. (6) Hukuki El Atma: İmar planında ayrıma rağmen bedel ödenmemiş parseller (İmar K. m.10 — 5 yıl sınırı).
Uyuşmazlık Türleri
Kamulaştırma Uyuşmazlık Çeşitleri
- Bedel Tespit Davası (2942 SK m.10)İdare ile anlaşamayan mülk sahipleri için; Asliye Hukuk Mahkemesi rayiç bedel belirler.
- Kamulaştırma Kararının İptaliKamu yararı yokluğu, usul aykırılığı; İdare Mahkemesi'nde iptal davası.
- Acele Kamulaştırma İtirazı2942 SK m.27 — gerçek aciliyet olmaması, gereksiz uygulama; iptal davası.
- Kamulaştırmasız El Atma Davasıİdarenin bedel ödemeden fiili el atması; Asliye Hukuk Mahkemesi tazminat.
- Hukuki El Atma (İmar K. m.10)İmar planında ayrıma rağmen 5 yıl bedel ödenmemiş parseller; kamulaştırma talebi.
- Kısmi Kamulaştırma Değer KaybıParselin bir kısmının alınması; kalan kısmın değer kaybı tazmini.
- İade Davası (2942 SK m.23)Kamulaştırılan taşınmaz 5 yıl içinde amacına kullanılmamışsa eski sahibe iade hakkı.
- Mülkiyet Hakkı İhlali (AYM/AİHM)Rayiç bedel altında kamulaştırma → bireysel başvuru → ek tazminat.
Süreç
Bedel Tespit Davası Süreci
- Kamulaştırma Kararı Tebliği
İdare 2942 SK m.10 uyarınca karar verir; mülk sahibine tebliğ. İdarenin teklif ettiği bedel ile mülk sahibinin talep ettiği bedel arasında pazarlık.
- Anlaşma veya Bedel Tespit Davası
30 gün içinde anlaşılırsa noter sözleşmesi; aksi halde idare bedel tespit davası açar. Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili.
- Tedbiren El Atma + Bedel Yatırma
İdare, kendi belirlediği bedeli mahkeme kasasına yatırarak taşınmaza el atabilir (2942 SK m.10/8). Mülk sahibi tedbiren çekebilir; kalan bedel için süreç devam.
- Bilirkişi Heyeti — Rayiç Bedel
3-5 kişilik bilirkişi heyeti: (a) Harita mühendisi, (b) Gayrimenkul değerleme uzmanı, (c) Ziraat mühendisi (tarım arazisi), (d) İnşaat mühendisi (yapılı parsel). Bilirkişi ücreti idare öder.
- Karşı Bilirkişi / İtiraz
Bilirkişi raporuna itiraz; özel ekspertiz sundurma. İkinci/ek bilirkişi heyeti talebi. Süre 3-9 ay.
- Mahkeme Karar — Bedel Hükmü
Mahkeme rayiç bedel + faiz hüküm verir. Faiz Başlangıç: Tedbiren el atma tarihi (uygulanan) veya dava tarihi. İstinaf-Temyiz mümkün; süreç uzun ama bedel kesinleşir.
- Tahsil ve Tapu Devri
Bedel ödendikten sonra tapu devri tamamlanır. Eski mülk sahibi tapudan çıkar. Vergi (tapu harcı) idarece ödenir.
Süre ve Yetki
Kamulaştırma Süre Tablosu
| Konu | Süre / Şart | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Kamulaştırma Anlaşması | 30 gün | 2942 SK m.8 |
| Acele Kamulaştırma El Atma | 30 gün | 2942 SK m.27 |
| Kamulaştırma Kararı İptal Davası | 60 gün | İdare Mahkemesi |
| Kamulaştırmasız El Atma Zamanaşımı | 10 yıl | TBK m.146 |
| Hukuki El Atma (İmar Plan) | 5 yıl | İmar K. m.10 |
| Bedel Tespit Davası | 12-24 ay | Asliye Hukuk |
| İade Hakkı | 5 yıl kullanılmama | 2942 SK m.23 |
| AYM Bireysel Başvuru | 30 gün | Anayasa Mahkemesi |
Yargısal İçtihat
Anayasa ve Yargıtay Kararlarından
AYM · 2024
"Kamulaştırma bedelinin rayiç bedelin altında belirlenmesi Anayasa m.35 mülkiyet hakkı ihlalidir. Bilirkişi raporu güncel piyasa fiyatlarını yansıtmıyorsa, mülk sahibi bireysel başvuru ile ek tazminat alabilir. AİHM içtihatlarına paralel olarak tam karşılık ilkesi uygulanmalıdır."
Yargıtay HGK · 2023
"Kamulaştırmasız el atma halinde mülk sahibi, Asliye Hukuk Mahkemesi'nde tazminat davası açar. Bedel: El atma tarihindeki rayiç bedel + el atma tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz. Mülkiyetin İdareye Geçişi: Bedel tam ödendiğinde gerçekleşir; aksi halde mülk sahibinindir."
Uyarı
Dikkat Edilecekler
Belge Listesi
Kamulaştırma Davası Belge Listesi
Kamulaştırma Uyuşmazlığı Dosyası
- Kamulaştırma kararı tebliğ belgesi
- Tapu kaydı (asıl + tarihli)
- Çapsız kroki / parselasyon planı
- İmar durumu yazısı
- Mülk vasfı belgesi (tarım/sanayi/konut)
- Önceki satış kayıtları (rayiç emsal)
- Bilirkişi raporu (varsa özel)
- Mülk fotoğrafları (mevcut durum)
- Yapı belgeleri (varsa: ruhsat, iskan)
- Tarım gelir belgeleri (tarım arazisi için)
- Vergi değer beyanı
- Rayiç emsal araştırması (komşu parsel satışları)
- Banka değerleme raporu (varsa)
- SPK lisanslı değerleme şirketi raporu
- Vekaletname
SSS
Kamulaştırma SSS
Belediye/Karayolları benim parselimi kamulaştırdı, ne kadar bedel alırım?+
Rayiç Bedel — Tam Karşılık İlkesi. Bilirkişi Heyetinin Hesap Yöntemi: (1) Emsal Bedel Yöntemi: Yakın geçmişte yapılan benzer parsel satışları. (2) Maliyet Yöntemi: Yapılı parselde yapı maliyeti + arsa değeri. (3) Gelir Yöntemi: Tarım arazisinde yıllık gelir × kapitalizasyon oranı. (4) Vergi Değeri: Beyan edilen değer (genelde düşük; bilirkişi düzeltir). (5) Piyasa Verisi: Sahibinden.com, emlak ofisleri verisi (referans). Bedeli Yükseltme Stratejisi: (a) Özel Ekspertiz: SPK lisanslı değerleme şirketinden detaylı rapor. (b) Emsal Araştırma: Komşu parsel satışları + alıcı/satıcı bilgileri. (c) Bilirkişi İtiraz: Raporun zayıf noktalarını belirleme — eski emsal, hatalı m² hesabı, yanlış vasıf değerlendirmesi. (d) Ek Değer Unsurları: (1) Yer altı suyu, (2) Yola cephe, (3) Verimli toprak, (4) Yapı izni, (5) Manzara değeri, (6) Kalan parsel değer kaybı (kısmi kamulaştırmada). Tipik Tutarlar (2026): (a) Şehir Merkezi İmarlı: Rayiç piyasa fiyatına yakın (bilirkişiye göre). (b) Tarım Arazisi: Vergi değerinin 5-15 katı. (c) Sanayi Arazisi: Vergi değerinin 8-20 katı. (d) Boş Arsa: Vergi değerinin 10-30 katı (imar durumuna göre). Faiz: El atma tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz (TCMB %9). Tipik Süre: Bedel tespit davası 18-30 ay + istinaf 12-18 ay = 3-4 yıl. Bilirkişi Raporu Tatmin Edici Değilse: AYM bireysel başvuru → ek tazminat (AYM 2024).
Kamulaştırmasız el atma davası nedir?+
Kamulaştırmasız El Atma: İdarenin resmi kamulaştırma yapmadan mülke fiili el atması. Tipik Senaryolar: (1) Yol Yapımı: Belediye/Karayolları parselden yol geçirir, bedel ödemez. (2) Park/Yeşil Alan: Parsel parka dahil edilmiş, kullanılıyor. (3) Elektrik Direği/Boru Hattı: TEDAŞ, BOTAŞ irtifak için el atmış. (4) Devlet Binası: Devlet kurumu inşa edilmiş. (5) Su Kaynak/Baraj: DSİ projesi için. (6) Demiryolu: TCDD hattı geçirilmiş. Hukuki Çare: Yargıtay HGK 2023 — Asliye Hukuk Mahkemesi'nde kamulaştırmasız el atma tazminat davası. Talepler: (a) Rayiç Bedel: El atma tarihindeki piyasa değeri. (b) Yasal Faiz: El atma tarihinden ödeme tarihine. (c) Manevi Tazminat: Mülkiyet hakkı ihlali. (d) Kullanım Karşılığı: El atma süresince mülkün kira gibi getirisi. (e) Geri Verme (İade): Henüz kalıcı yapı yoksa mülk iadesi mümkün. Süreç: (1) İdareye yazılı başvuru (zorunlu değil). (2) Tapu kaydı + el atma ispatı (fotoğraf, tutanak, tanık). (3) Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava. (4) Bilirkişi heyeti — gayrimenkul değerleme + harita. (5) Karar. Zamanaşımı: 10 yıl (TBK m.146); el atma öğrenildiği tarihten itibaren. Yetkili Mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi (taşınmazın bulunduğu yer). Salihli için Salihli Asliye Hukuk. Tipik Süre: 24-36 ay. Tipik Tazminat: Rayiç bedel + %30-50 ek faiz + manevi 50.000-300.000 TL. Kazanma Oranı: %85+ (fiili el atma açıkça ispatlandığında).
Acele kamulaştırma yapıldı, itiraz edebilir miyim?+
Acele Kamulaştırma — 2942 SK m.27: Cumhurbaşkanı kararıyla, yol, baraj, deprem, milli savunma gibi gerçek acil hallerde 30 gün içinde mülke el atma yetkisi. İtiraz Yolları: (1) İptal Davası: (a) Acele kamulaştırma kararı İdare Mahkemesi'nde iptal davasına konu. (b) 60 gün dava süresi. (c) İptal sebepleri: Gerçek aciliyet yokluğu (en yaygın), kamu yararı saptaması eksik, normal kamulaştırma yeterli olabilirdi, idarenin yetki aşımı. (2) Yürütmeyi Durdurma: (a) Acele kamulaştırma fiilen el atma anlamına geldiği için telafisi güç zarar. (b) Açık hukuka aykırılık ispatı kolay (gerçek aciliyet yoksa). (3) Bedel Tespit Davası: (a) Acele kamulaştırma da bedel tespit davası ile bedel belirlenir. (b) İdare bedeli mahkemeye yatırır; mülk sahibi çekebilir. (c) Bedel tartışılırken el atma devam eder. Gerçek Aciliyet Şartları: (a) Doğal Afet: Deprem, sel sonrası altyapı çalışmaları. (b) Milli Savunma: Acil askeri ihtiyaç. (c) Toplu Sağlık Tehdidi: Salgın, çevre kirliliği. (d) Ulaşım Krizi: Acil yol genişletme (örn. heyelan sonrası). Aciliyet Olmayan Durumlar: (a) Planlı yatırım: Önceden bilinen projeler. (b) İdari kolaylık: Süreyi kısaltma niyeti. (c) Spekülasyon önleme: Aciliyet sayılmaz. İptal Sonucu: (a) El atma haksız sayılır. (b) Tazminat + manevi tazminat. (c) Mülk iadesi (yapım gerçekleşmediyse). Tipik Süreç: 18-30 ay. Tavsiye: Acele kamulaştırma haberini öğrenir öğrenmez derhal avukat; yürütmeyi durdurma talebi.
Kamulaştırılan mülküm 5 yıldır kullanılmıyor, iade alabilir miyim?+
2942 SK m.23 — İade Hakkı: Kamulaştırılan taşınmaz, kamulaştırma amacına 5 yıl içinde kullanılmamışsa, eski malik iade hakkına sahiptir. Şartlar: (1) Süre Şartı: Kamulaştırma tarihinden 5 yıl geçmiş olmalı. (2) Kullanılmama: Mülk amacına uygun kullanılmamış olmalı; örn. yol için alındı ama yol yapılmadı. (3) Müracaat: Eski malik 1 yıl içinde idareye yazılı başvuru. (4) Bedel İadesi: Eski malik kamulaştırma bedelini iade eder (genelde aldığı miktar + güncel değer artışı). İade Süreci: (1) İdareye Başvuru: Yazılı talep; kamulaştırma kararının kullanılmadığının ispatı. (2) Olumsuz Cevap veya 60 Gün Zımni Red: Sonra dava. (3) İdare Mahkemesi Davası: 60 gün içinde iade kararı. (4) Mahkeme Kararı + Tapu Devri: Bedel iade + tapu eski sahibine. Hangi Durumlarda Kullanılmamış Sayılır?: (a) Tamamen Boş: Yol için alındı, yol yapılmadı. (b) Farklı Amaç İçin: Park için alındı, otopark yapıldı. (c) Üçüncü Kişiye Devir: İdare başka birine satmış veya kiraya vermiş. (d) Atıl Kullanım: Mülk depo, açık alan olarak duruyor. İstisnalar: (a) Etap Projesi: Büyük projelerin etap etap yapılması (örn. metro projesi). (b) Süresi Uzatılan Projeler: Mahkeme/idare kararıyla 5 yıl uzatılmış. (c) Mülk Dönüştürülmüş: Yol kapsamında ancak başka kamu kullanımına dönüştürülmüş. Pratik Sorunlar: (1) İdarenin 5 yıl içinde "az miktar kullanım" göstermesi. (2) Mülk fiziksel değişikliklerden geçmiş olabilir (yapı yıkılmış). (3) Bedel iadesi yüksek olabilir (güncel değerle). Kazanma Oranı: Açık kullanılmama halinde %60-75. Süre: 18-30 ay.
Hukuki el atma (İmar K. m.10) nedir?+
Hukuki El Atma — İmar K. m.10: İmar planında donatı alanı (yol, park, okul, sağlık ocağı) için ayrılan parseller, idarenin fiili el atma yapmadığı halde imar planı nedeniyle mülkiyet hakkı kısıtlanmış sayılır. Maddenin Tam Hükmü: "İmar planlarında kamu hizmet ve tesisleri için ayrılan alanlar... 5 yıl içinde kamulaştırılmaz veya proje gerçekleştirilmezse, ilgili kanunlara göre tasarrufu serbest bırakılır." Mülk Sahibinin Hakları: (1) Kamulaştırma Talebi: 5 yıl sonra idareye yazılı başvuru; "ya kamulaştırın ya planı değiştirin ya da tasarrufuma izin verin". (2) Plan Değişikliği Talebi: Parselin başka kullanım amacına dönüştürülmesi (örn. konut). (3) Tasarruf Serbestisi: 5 yıl + makul süre içinde idare hareket etmezse mülk sahibi inşaat yapma hakkı kazanır (uygulama tartışmalı). (4) Hukuki El Atma Tazminat Davası: (a) Asliye Hukuk Mahkemesi'nde. (b) Mülk değerinin idareden tazmini. (c) İmar planı kısıtlamasından doğan kullanım kayıpları. Süreç: (1) 5 yıllık beklemeden sonra idareye başvuru. (2) 60 gün cevap; olumsuzsa dava. (3) Mahkemede iki seçenek: (a) İdare kamulaştırma yapmaya zorlanır, (b) Tam yargı davası ile tazminat. Tipik Tazminat: (a) Mülk Bedeli: Tam rayiç (donatı kısıtlaması olmasaydı olan değer). (b) Kullanım Kayıpları: 5 yıllık kira eşdeğeri kaybı. (c) Manevi Tazminat: 50.000-300.000 TL. (d) Faiz: Mülkün kısıtlandığı tarihten itibaren yasal faiz. Yargıtay Yaklaşımı: 2942 SK m.10 + İmar K. m.10 birlikte uygulanır; mülk sahibi fiili el atma olmasa bile tazminat alabilir. Kazanma Oranı: %70+ (5 yıl şartı açıksa).
Kısmi kamulaştırma değer kaybı tazmini nasıl alınır?+
Kısmi Kamulaştırma — Kalan Parsel Değer Kaybı: 2942 SK m.12 — bir parselin bir kısmı kamulaştırıldığında, kalan kısmın değeri azalmışsa, kalan kısmın değer kaybı tazmin edilir. Tipik Senaryolar: (1) Yola Cephe Kaybı: 500 m² parselin 100 m²'si yola gitti; kalan 400 m² yola cephesi olmadan değersizleşti. (2) Şekil Bozulması: Düzgün dikdörtgen parsel artık üçgen oldu; yapı yapamıyor. (3) Minimum Parsel Altı Kalma: İmar planı minimum 300 m² isterken kalan 250 m² oldu; bağımsız yapı yapılamaz. (4) Manzara/Yön Kaybı: Kalan parselin değerli özelliği gitti. (5) Erişim Sorunu: Parselin ana yola bağlantısı kesildi. Talep Edilecek Bedel: (a) Kamulaştırılan Kısım: Tam rayiç bedel. (b) Kalan Kısım Değer Kaybı: Önceki değer - Sonraki değer = Tazminat. (c) Faiz: El atma tarihinden ödeme tarihine. (d) Manevi Tazminat: Mülkiyetin işlevsiz hale gelmesi halinde. Hesap Yöntemi: (1) Toplam Parsel Değeri (Önce): 500 m² × 5.000 TL/m² = 2.500.000 TL. (2) Kamulaştırılan Kısım: 100 m² × 5.000 TL/m² = 500.000 TL. (3) Kalan Kısım Değer Kaybı Olmadan: 400 m² × 5.000 TL/m² = 2.000.000 TL. (4) Kalan Kısım Gerçek Değeri (Kayıp Sonrası): 400 m² × 3.000 TL/m² (yola cephesi olmadan) = 1.200.000 TL. (5) Değer Kaybı: 2.000.000 - 1.200.000 = 800.000 TL. (6) Toplam Tazminat: 500.000 + 800.000 = 1.300.000 TL. Bilirkişi Önemi: (a) Mevcut Durum Bilirkişisi: Kamulaştırma öncesi değer. (b) Kalan Parsel Bilirkişisi: Kamulaştırma sonrası kalan değer. (c) Yeniden İşlevsel Yapma Bilirkişisi: Kalan parselin işlev kazanması için gerekli yatırım. Süre: 24-36 ay. İade Talebi: Bazen kalan parsel iadesi de talep edilir; idare tüm parseli almak zorunda kalır.
Kamulaştırma bedeli vergiye tabi mi?+
Vergi Durumu — Mülk Sahibi Açısından: (1) Gerçek Kişi - Gelir Vergisi: GVK m.81/2 — kamulaştırma bedeli vergi dışı bırakılır; gelir vergisi alınmaz. Şart: Mülkün ticari amaçla elde tutulmuyor olması (yatırım amaçlı taşınmazlar dışında). (2) Gerçek Kişi - Değer Artışı Kazancı: 5 yıl içinde alındıysa değer artışı kazancı söz konusu; ancak kamulaştırma istisnası GVK m.81 ile uygulanır → çoğu zaman vergi yok. (3) Tüzel Kişi (Şirket) - Kurumlar Vergisi: Kamulaştırma bedeli kurum kazancına eklenir; %22-25 kurumlar vergisi (2026 oranları). (4) KDV: (a) Konut/Arsa: KDV'siz (kamulaştırma muafiyeti). (b) İşyeri: KDV'siz. (c) Ticari Mal: KDV'li olabilir (sayım stoğu durumunda). (5) Damga Vergisi: Kamulaştırma sözleşmesinde damga vergisi muafiyeti (488 SK). (6) Tapu Harcı: İdare öder; mülk sahibinden alınmaz (2942 SK m.18). (7) Veraset ve İntikal Vergisi: Mirasçılar için kamulaştırma bedeli mirasa dahil; veraset vergisi olabilir. İstisna Durumlar: (a) Vergi Yatırım Aracı Olarak Tutulan Mülkler: GVK m.81 kapsamına girmeyebilir; danışman gerekli. (b) Sık El Değiştiren Mülkler: Spekülasyon kabul edilirse vergi var. (c) Yapı Kooperatifi: Özel rejim. Pratik Tavsiyeler: (1) Mali müşavir mutlaka. (2) Faturalı satım gibi göstermeyin (yanlış vergi tarhiyatı). (3) 5 yıl kuralı varsa belgelendirin. (4) Şirket adına alındıysa erken planlama. Sonuç: Gerçek kişi tarafından elde tutulan konut/arsa/işyeri kamulaştırması %99 vergi dışıdır; pratik olarak vergi sorunu yoktur.
AYM bireysel başvuru kamulaştırmada ne kazandırır?+
Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuru: Anayasa m.148 + 6216 SK. Şartlar: (1) İç Hukuk Yolları Tüketme: Asliye Hukuk → İstinaf → Yargıtay (bedel tespit davasında); İdare Mahkemesi → Bölge İdare Mahkemesi → Danıştay (iptal davasında). (2) 30 Gün Süre: Son kararın tebliğinden itibaren. (3) Temel Hak İhlali: Genelde Anayasa m.35 mülkiyet hakkı + m.46 kamulaştırma hakkı + AİHS Protokol 1. Kamulaştırmada Tipik İhlaller: (1) Rayiç Bedel Altında Tazminat: Bilirkişi raporu güncel piyasayı yansıtmıyor (AYM 2024 yerleşik). (2) Aşırı Geç Tazminat: Mülkün uzun süre el atıldıktan sonra ödenmesi; faiz yetersiz. (3) Şekil Eksikliği: Anayasa m.46 şartlarına uyulmaması (kamu yararı, kanuni esas). (4) Orantısızlık: Mülk sahibinin orantısız zarara uğraması (kalan parsel kullanılamaz halde). AYM Karar Türleri: (a) İhlal Yok: Başvuru reddedilir. (b) İhlal Var + Tazminat: Ek tazminat verilir. (c) İhlal Var + Yeniden Yargılama: Mahkeme kararı kaldırılır, yeniden değerlendirilir. (d) İhlal Var + Genel Tedbir: Mevzuat değişikliği talep edilir. Tipik Tazminat Tutarları (AYM): (a) Maddi Tazminat: Eksik ödenen bedel + güncel faiz. (b) Manevi Tazminat: 30.000-200.000 TL (orta düzey). (c) Yargılama Giderleri: Karşı tarafa yükletilir. Süreç: (1) Online başvuru (anayasa.gov.tr). (2) Ücret 800-1.500 TL (2026). (3) Karar süresi 1-3 yıl. AİHM Yolu (Sonraki Aşama): AYM kararı tatmin etmezse 4 ay içinde AİHM. Türkiye için sık ihlal kararı verilen alan. AİHM tazminatı genelde daha yüksek (AYM'nin 2-3 katı). Pratik Sonuç: AYM bireysel başvuru, bedel tespit davasında elde edilemeyenleri sağlayabilir; özellikle 2024'te AYM güçlü içtihatlarla mülk sahipleri lehine eğilim.
İlgili İçerikler