Ticari alacak zamanaşımı ne kadar?

5 yıl (TBK m.147). Defi olarak ileri sürülmesi şart; mahkeme resen dikkate almaz.

Ticari uyuşmazlıkta arabuluculuk zorunlu mu?

Para/tazminat alacaklarında zorunlu (7155 SK); arabuluculuk başvurusu yapılmadan açılan dava usulden reddedilir.

Ticari temerrüt faizi nedir?

3095 SK m.2/1 uyarınca avans faiz oranı +%8; asgari %15. Sözleşmede belirlenen yüksek faiz hakkaniyet süzgecinden geçer.

Önizleme · Ticari Alacak Tahsili — Elementor Block

Ticaret · Alt Hizmet

6098 sayılı TBK + 6102 sayılı TTK + İİK

Ticari Alacak Tahsili

Faturalı satışlar, hizmet bedeli, kira, cari hesap ve sair ticari alacakların ihtarname → arabuluculuk → icra → dava hattı üzerinden hukuki tahsili; ticari işlerde temerrüt faizi (avans+%8).

ZorunluTicari Arabuluculuk

3 HaftaArabuluculuk Süreci

Avans + %8Ticari Temerrüt Faizi

5 YılZamanaşımı (TBK m.147)

Tanım

Ticari Alacak Tahsili Nedir?

Ticari alacak tahsili, tacirler arasında veya tacirin ticari işletmesi nedeniyle doğan alacakların 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK ve 2004 sayılı İİK hükümleri çerçevesinde, dostane ve hukuki yollarla tahsilini ifade eder. Ticari iş sayılan alacaklar (fatura, irsaliye, cari hesap, hizmet bedeli, kira) için özel faiz, zamanaşımı ve yargılama usulü uygulanır.

2018'den İtibaren Zorunlu Arabuluculuk: 7155 sayılı Kanun ile ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuk zorunlu hale geldi. Para ve tazminat alacakları için arabuluculuğa başvurmadan dava açılamaz; davacının arabuluculuk son tutanağını sunması şarttır. İstisna: İcra takipleri (kambiyo, ilamsız) arabuluculuğa tabi değildir; takibe doğrudan geçilebilir, sadece itiraz halinde dava açılırsa arabuluculuk gerekir.

Ticari Faiz: 3095 sayılı Kanun m.2 — ticari işlerde temerrüt faizi TCMB avans faiz oranı +%8 uygulanır (asgari %15). Tacirler arasında belirlenen yüksek faiz oranı geçerlidir (sınırsız değil, hakkaniyet süzgecinden geçer). Reeskont faizi tahkikat süresince işler. Zamanaşımı: Tacir alacaklarında 5 yıl (TBK m.147); fatura/cari hesap için aynı; sözleşme ve teminat dışı.

Tahsil Yolları

Alacak Tahsil Stratejileri

Noter İhtarnamesiBorçluya yasal süreli ödeme talebi; temerrüt başlangıç delili; cezai sorumluluğu uyarır.
Zorunlu Arabuluculuk (7155 SK)Ticari para uyuşmazlıkları için dava şartı; 3-6 hafta; anlaşma %50+ vaka.
İlamsız İcra Takibi (İİK m.42)Senetsiz alacaklar için; 7 gün itiraz süresi; itirazsız hızlı tahsil.
Kambiyo Takibi (İİK m.167)Çek/senet/poliçe varsa; 10 gün itiraz; özel usul.
İlamlı İcra (İİK m.32)Mahkeme kararı/ilamla yapılan takip; itiraz hakkı yok, doğrudan haciz.
Alacak DavasıSenet/belge eksikse veya itiraz halinde; Asliye Ticaret Mahkemesi.
İhtiyati Haciz (İİK m.257)Borçlu mal kaçırma riski varsa; %15 teminat; 7 gün içinde icra takibi şart.
Konkordato Talebi (İİK m.285)Borçlu mali güçlükte ise tahsil planı; karşılıklı uzlaşma.

Süreç

Tahsil Süreci Adım Adım

Alacak Tespiti ve Delil Toplama
Fatura, irsaliye, sözleşme, e-fatura ETA kabul, ödeme tarihçesi, cari hesap mutabakat. Ticari defter kayıtları (TTK m.82) — 10 yıl saklanır.
Müzakere ve Mutabakat
Borçlu ile telefon/e-posta görüşmesi, ödeme planı önerisi, taksitlendirme. Çözüm halinde resmi ödeme planı düzenlenir; gecikme tazminatı netleştirilir.
Noter İhtarnamesi
Yasal süreyle (7-15 gün) ödeme talebi; faiz başlangıç tarihini sabitler, temerrüt resmen başlar. Maliyet: 800-2.000 TL.
Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu
UYAP üzerinden veya arabuluculuk bürosuna; arabulucu rastgele atanır. 3-6 hafta; anlaşma → ilam niteliğinde belge, anlaşmama → dava açma hakkı.
İcra Takibi veya Dava
Senet varsa kambiyo takibi; fatura/cari için ilamsız icra; itiraz olursa itirazın kaldırılması veya alacak davası. Karmaşık vakalarda doğrudan dava.
İhtiyati Tedbir/Haciz
Borçlu mal kaçırma riski → ihtiyati haciz (İİK m.257) ile banka/gayrimenkul/araç bloke. %15 teminat yatırılır; 7 gün içinde takip şart.
Tahsilat ve Tahsil Sonrası
Banka/SGK/maaş haczi; gayrimenkul satış; yedieminden teslim. Takip dosyası kapatma. Vergisel açıdan tahsilat gelirleştirilir; KDV iadesi varsa düzeltme.

Süre ve Yetki

Tahsil Süre Tablosu

Konu	Süre	Yetkili Merci
Ticari Alacak Zamanaşımı	5 yıl	TBK m.147
Fatura Bedeli Zamanaşımı	5 yıl	TBK m.147/4
Hizmet Bedeli Zamanaşımı	5 yıl	TBK m.147
Zorunlu Arabuluculuk Süresi	3-6 hafta	7155 SK
İlamsız İcra İtiraz	7 gün	İcra Dairesi
Ticari Temerrüt Faizi	Avans + %8	3095 SK m.2
İhtiyati Haciz Teminatı	%15	İİK m.259
Tahsil Süresi (Tipik)	3-18 ay	Karmaşıklığa göre

Yargısal İçtihat

Yargıtay Kararlarından

Yargıtay 19. HD · 2024

"Ticari işlerde temerrüt faizi 3095 SK m.2/1 uyarınca avans faiz oranı +%8'dir. Tarafların sözleşmede belirlediği daha yüksek faiz oranı, hakkaniyete aykırı olmadıkça geçerlidir. Reeskont faizi tahkikat süresince işler; faiz hesabında temerrüt tarihi esastır."

Yargıtay HGK · 2023

"Zorunlu arabuluculuğa tabi ticari uyuşmazlıklarda, arabuluculuk başvurusu yapılmadan açılan dava usulden reddedilir. Ancak icra takibinde itiraz halinde sonradan açılan davada arabuluculuk şartı tekrar aranır; ilk takip aşamasında aranmaz."

Uyarı

Dikkat Edilecekler

📋

Ticari Alacak Tahsilinde Kritik Hatalar

(1) Arabuluculuk Atlamak: Para uyuşmazlığında zorunlu; atlanırsa dava usulden reddedilir, harç iade edilmez. (2) Zamanaşımı (5 yıl): Fatura tarihinden itibaren; defi olarak ileri sürülmesi şart. (3) Cari Hesap Mutabakatı Atlanması: TTK m.94 uyarınca; eksiklik faturanın delillik gücünü zayıflatır. (4) İhtiyati Haciz Teminatı: %15 nakit/teminat mektubu; eksik teminat tedbir reddi. (5) Tebliğ Adresi: Borçlunun ticari sicil/MERSİS adresi; eski adrese tebliğ yeterli sayılır (TBK m.20). (6) E-Fatura Reddi Süreci: 8 gün içinde red bildirilmezse onaylanmış sayılır (VUK 487). (7) Faiz Türü Karıştırma: Ticari faiz (avans+%8) ile yasal faiz (TCMB %9) ayrı; ticari işte ticari faiz uygulanır. (8) Konkordato Talebi: Borçlu konkordato koruması alırsa takip durur; alacaklı sıralanır.

Belge Listesi

Alacak Tahsili Belge Listesi

Tahsilat Dosyası

Fatura/e-fatura (ETA kabul belgesi dahil)
İrsaliye (mal teslim belgesi)
Sözleşme (varsa)
Cari hesap ekstresi ve mutabakat formu
Ödeme tarihçesi (banka dekontları)
WhatsApp/e-posta yazışmaları (delil)
Noter ihtarname örneği ve tebliğ belgesi
Arabuluculuk son tutanağı
Ticari defter kayıtları (yevmiye, defter-i kebir)
MERSİS/Ticaret Sicili kayıtları (borçlu)
İmza sirküleri (her iki taraf)
Vergi levhası
Banka teminat mektubu/kefalet (varsa)
Açılış bilançosu (ihtiyati haciz teminatı)
Vekaletname

SSS

Ticari Alacak Tahsili SSS

Ticari alacağımı en hızlı nasıl tahsil ederim?+

En Hızlı Yol — Senetli Alacak: Çek/senet varsa kambiyo takibi (İİK m.167); 10 gün itiraz süresi, itirazsız 1-2 ayda tahsil. Senetsiz Alacak: (1) Noter ihtarnamesi (1 hafta) → (2) Arabuluculuk (3-6 hafta) → (3) İlamsız icra (7 gün itiraz) → (4) Tahsilat. Toplam 2-4 ay. Hızlandırma Taktikleri: (a) İhtiyati Haciz: Borçlu mal kaçırma riski varsa hemen %15 teminatla banka/gayrimenkul bloke. (b) Banka Hesap Sorgulaması: UYAP üzerinden banka tespit; doğrudan haciz. (c) Bilinen Müşteri Listesi: Borçlunun müşterilerinden alacak haczi. (d) E-Devlet/Tapu: Gayrimenkul tespiti; ihtiyati haciz. (e) SGK/Maaş Haczi: ¼ sınırlı; düzenli tahsilat. Maliyet: Avukatlık ücreti tutarın %10-15'i + harç (%0.7-2) + bilirkişi.

Ticari arabuluculuk şartı nedir?+

7155 sayılı Kanun (2018) ile ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk getirildi. Kapsam: (a) Para alacakları (fatura, hizmet, kira ticari), (b) Tazminat alacakları, (c) Ticari iş ile ilgili tüm uyuşmazlıklar. İstisnalar: (1) İş hukuku (ayrı zorunlu), (2) Aile hukuku, (3) İcra takipleri (kambiyo, ilamsız) — sadece itiraz davası açılırsa arabuluculuk gerekir, (4) İhtiyati tedbir/haciz talepleri. Süreç: (a) UYAP/arabulucu bürosuna başvuru, (b) Rastgele arabulucu ataması, (c) Ortalama 3 hafta süre (uzatma 1 hafta), (d) Anlaşma → ilam niteliğinde belge, (e) Anlaşmama → son tutanak → dava açma hakkı 2 yıl. Ücret: Tarafların eşit paylaştığı 1.500-5.000 TL (asgari ücret tarifesi). Anlaşma Oranı: %55-60.

Ticari temerrüt faizi nasıl hesaplanır?+

3095 sayılı Kanun m.2/1: Avans faiz oranı +%8. Avans Faizi: TCMB'nin her yıl yayınladığı oran; 2026 için yaklaşık %47-50 aralığında. Bu durumda ticari temerrüt faizi yaklaşık %55-58. Asgari Sınır: Faiz oranı %15'in altında olamaz (3095 SK m.2/2). Sözleşmede Yüksek Faiz: Tarafların belirlediği daha yüksek oran, hakkaniyete aykırı olmadıkça geçerli (TBK m.88; Yargıtay 19. HD 2024). Bileşik Faiz: Üç aydan kısa periyotlarla bileşik faiz uygulanamaz; aşan kısım indirilir. Faiz Başlangıcı: (a) Vade varsa vade tarihi, (b) Vade yoksa ihtar tarihi, (c) İhtar yoksa dava tarihi. Reeskont Faizi: Tahkikat süresince işler; tahkim de aynı. Avukatlık Ücreti: Asgari ücret tarifesi + %10-15 başarı primi.

Müşterim ödemiyor, ihtarname yeterli mi?+

Noter İhtarnamesi Tek Başına Yeterli Değildir ama kritik bir aşamadır: (1) Temerrüt Tarihini Sabitler: Faizin başlangıç noktası. (2) Resmi Belge: Mahkeme/icra dosyasında delil. (3) Borçluyu Uyarır: Çoğu borçlu ihtarname sonrası 1-2 hafta içinde ödeme yapar (%30-40 etkili). (4) Cezai Sorumluluk Bildirimi: TCK m.155 hizmet karşılığı çıkarılmış mal/hizmet, TCK m.156 dolandırıcılık. Yeterli Olmayan Durumlar: Borçlu mali güçlükte, kötü niyetli, ulaşılamayan. Sonraki Adımlar: (a) Arabuluculuk (zorunlu, 3-6 hafta), (b) İcra takibi (ilamsız/kambiyo), (c) İhtiyati haciz (mal kaçırma riskinde), (d) Alacak davası. İhtarname İçeriği: Alacak tutarı, fatura no/tarih, ödeme talebi (7-15 gün), faiz, masraf bilgisi, cezai sorumluluk uyarısı. Maliyet: 800-2.000 TL (noter+tebliğ).

Alacak için zamanaşımı süresi ne kadar?+

Ticari Alacaklarda Genel Zamanaşımı: 5 yıl (TBK m.147). Kapsam: (a) Fatura/irsaliye alacakları, (b) Hizmet bedeli, (c) Cari hesap alacakları, (d) Komisyon, (e) Kira (ticari), (f) Avans/kapora. Özel Zamanaşımı Süreleri: (1) Çek/Senet: 3 yıl (TTK m.814/778). (2) Sözleşmesel Tazminat: 10 yıl (TBK m.146). (3) Sigorta: 2 yıl (TTK m.1420). (4) Avukat ücreti: 5 yıl. (5) Aylık Maaş/Kira: 5 yıl. Başlangıç: Vade tarihi; vadesizse temerrüt (ihtar/dava). Kesilmesi: (a) İcra takibi/dava, (b) Borçlu ikrarı/kısmi ödeme, (c) Banka havalesi referansı. Durması: Mücbir sebep, zorlayıcı durum. Defi Şart: Mahkeme resen dikkate almaz; borçlu defi olarak ileri sürmeli. Zamanaşımına Uğrayan: Doğal borç hale gelir; dava açılırsa reddedilir.

İhtiyati haciz nedir, ne zaman yapılır?+

İhtiyati Haciz (İİK m.257): Henüz takip kesinleşmeden, alacağı korumak için borçlunun mal varlığına geçici tedbir. Şartlar: (1) Para alacağı, (2) Vadesi gelmiş (veya vadesi gelmemiş olmasına rağmen mal kaçırma kuşkusu), (3) Yaklaşık ispat (kesin değil), (4) %15 teminat (alacak tutarının). Yetkili Merci: Asliye Ticaret Mahkemesi; acil hallerde aynı gün karar. Uygulama: (a) Banka hesapları bloke, (b) Gayrimenkul tapu kaydına şerh, (c) Araç trafik tescili şerh, (d) Demirbaş/stok el konuluş, (e) Üçüncü kişilerdeki alacak bloke. 7 Gün Şartı: Tedbir alındıktan sonra 7 gün içinde icra takibi açılmalı; yoksa tedbir kalkar. Borçlu İtirazı: 7 gün; haksız bulunursa %20 tazminat + tedbir kaldırma. Maliyet: %15 teminat + harç (~%1) + avukat ücreti. Süre: Kararından 1-3 gün içinde uygulama.

Karşı taraf konkordato ilan etti, ne yapmalıyım?+

Konkordato (İİK m.285-308): Borçlunun alacaklılarla anlaşarak borçlarını ödeme planı dahilinde yeniden yapılandırması. Etkileri: (1) Geçici Mühlet: 3 ay (uzatma 2 ay); tüm takipler durur. (2) Kesin Mühlet: 1 yıl (uzatma 6 ay); takipler durur, faiz işlemez (3095 SK m.4). (3) Tasdik: Alacaklı sayısı/tutarı çoğunluğu (≥%50 sayı + ≥%66 tutar) anlaşma onayı ile mahkeme tasdik eder. Alacaklı Hakları: (a) Alacağı Bildirme: Mühlet ilanı sonrası 15 gün içinde komiser ve mahkemeye bildirim şart. (b) Toplantıya Katılım: Alacaklılar toplantısında oy hakkı. (c) İtiraz: Konkordato projesine itiraz hakkı. (d) Reddi Talebi: Yetkisizlik, kötü niyet, alacaklı haksızlığı durumunda. Sonuçlar: Tasdik → Anlaşmaya göre ödeme (genellikle %30-70 indirimli, uzun vadede). Tasdik Reddi → İflas talebi gündeme gelir. Tavsiye: Avukat ile aktif takip; alacağın gerçek tutarını ve önceliğini koruma.

Alacak tahsil için avukatlık ücreti ne kadar?+

Türkiye Barolar Birliği Asgari Ücret Tarifesi + serbest sözleşme uygulanır. Alacak Davalarında Tipik Yapı: (1) Sabit Ücret: AVukatlık asgari ücreti baz alınır; nispi ücret tarifesine göre tutarın %5-10'u. (2) Başarı Primi (Karşı Yan Vekalet Ücreti): Tahsil edilen tutarın %10-20'si (anlaşmaya göre). (3) Karşı Yan Vekalet Ücreti: Davanın kazanılması halinde karşı taraftan tahsil; mahkeme/icra tarafından hükmedilir. Vaka Bazlı Tipik Ücretler (2026): (a) 100.000 TL altı: 15.000-30.000 TL + %10 başarı. (b) 100.000-500.000 TL: 30.000-75.000 TL + %12 başarı. (c) 500.000-2M TL: 75.000-200.000 TL + %10 başarı. (d) 2M+ TL: Pazarlık. Ek Maliyetler: Harç (~%1), tebliğ (~500 TL/tebliğ), bilirkişi (5.000-25.000 TL), arabuluculuk (1.500-5.000 TL). İcra Takibi Ücreti: Tutarın %5-10'u; itiraz olursa dava ücreti ayrı.

İlgili İçerikler