6502 sayılı TKHK m.48-49 kapsamında
Cayma Hakkı 14 Gün İade
Online alışveriş, kapıdan satış ve mesafeli sözleşmelerde teslimden itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden iade hakkı; istisnaları ve hak kaybı durumları.
Cayma Hakkı Nedir?
Cayma hakkı, 6502 sayılı TKHK m.48 uyarınca tüketicinin mesafeli sözleşmelerde (online satış) ve işyeri dışı sözleşmelerde (kapıdan satış), malın teslim edildiği veya hizmetin başladığı tarihten itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden sözleşmeden cayma hakkıdır.
Bu hak emredicidir; sözleşmeyle kaldırılamaz. Cayma hakkı kullanıldığında tüketici ödediği tüm bedeli geri alır; sağlayıcı 14 gün içinde iade etmek zorundadır (TKHK m.48/4).
Cayma hakkı sözleşme türlerinden ayrı bir hak olarak ayıplı mal/hizmet haklarına eklenir. Cayma süresi içinde fark edilmeyen ayıplar için, ayıplı mal hükümleri çerçevesinde 2 yıllık ek süre işler.
Cayma Hakkı Hangi Sözleşmeleri Kapsar?
- Mesafeli Sözleşmeler (Online)Trendyol, Hepsiburada, Amazon, marka web siteleri, sosyal medya alışverişi. Tüm online satışlar kapsam içinde.
- İşyeri Dışı SözleşmelerKapıdan satış, fuarlar, otel salonu sunumları, çağrı merkezi satışı. Mağaza dışında yapılan satışlar.
- Devre Tatil SözleşmeleriTKHK m.50 özel düzenleme: 14 gün cayma + uzun dönem koruma.
- Finansal Tüketici SözleşmeleriKredi sözleşmesi, banka ürünleri (örn. kart, sigorta). 14 gün cayma.
- Uzaktan Eğitim / ÜyelikOnline kurs platformları, dijital abonelikler. Cayma + iade hakkı.
- Mağaza İçi Alışveriş — KAPSAM DIŞIFiziksel mağazadan yüz yüze yapılan alışveriş cayma hakkı dışıdır. Sadece ayıplı mal hükümleri uygulanır.
Cayma Hakkı Bulunmayan Durumlar (m.48/4)
- Kişiye Özel Üretilen MallarSipariş üzerine üretilen, kişiselleştirilmiş ürünler (özel isim baskılı, ölçü alınmış).
- Bozulabilen / Son Kullanma Tarihi OlanlarGıda, çiçek, hızlı bozulan ürünler. Hijyenik koruma kalktıysa iade kabul edilmez.
- Ambalaj Açılan Bazı Ürünlerİç çamaşırı, kozmetik, mayolar (sağlık ve hijyen). Açılmamışsa iade mümkün.
- Yazılım / Müzik / Film AçılmışsaLisans aktivasyonu yapılan veya ambalaj açılan dijital içerikler.
- Gazete-Dergi AboneliğiSüreli yayınlar (kitap hariç) abonelik yapıldıktan sonra.
- Fiyatı Borsada Belirlenen MallarAltın, döviz gibi piyasa değeri günlük değişen mallar.
Cayma Hakkı Kullanım Süreci
- 14 Günlük Süre Başlangıcı
Süre malın teslim alındığı tarihten (ürün için) veya sözleşme tarihinden (hizmet için) işler. Hafta sonu, resmi tatil dahil hesaplanır.
- Cayma Bildirimi Gönderme
Yazılı bildirim (e-posta, WhatsApp, dilekçe) ile sağlayıcıya "cayma hakkımı kullanıyorum" ifadesi gönderilir. Kanun gerekçe istemez.
- Ürünün İadesi
Ürünü 14 gün içinde kargoyla iade edin. Sağlayıcı belirtmemişse iade kargo masrafı sağlayıcıya aittir (m.48/3).
- Sağlayıcının Bedeli İade Etmesi
Sağlayıcı tüm bedeli (kargo ücreti dahil) 14 gün içinde iade etmek zorundadır. Kredi kartına çevrim yapılır.
- Bilgi Verilmediyse Süre Uzar
Sağlayıcı cayma hakkını yazılı olarak bildirmemişse süre 1 yıl 14 güne uzar (m.48/5). Bu kritik bir nüans.
- Ret Halinde Hakem Heyeti
Sağlayıcı iadeyi reddederse Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru. 30.000-100.000 TL arası uyuşmazlıkta zorunlu.
- Tüketici Mahkemesi
100.000 TL+ veya hakem kararına itiraz halinde dava. Cayma hakkı reddedilirse manevi tazminat da talep edilebilir.
Cayma Süre Tablosu
| Aşama | Süre | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Standart Cayma Süresi | 14 gün | Teslimden itibaren |
| Bilgi Verilmemiş Cayma | 1 yıl 14 gün | TKHK m.48/5 |
| Cayma Sonrası İade Süresi | 14 gün | Tüketici → Sağlayıcı |
| Bedel İade Süresi | 14 gün | Sağlayıcı → Tüketici |
| İlçe Hakem Heyeti | 30.000 TL | İlçe Kaymakamlık |
| İl Hakem Heyeti | 100.000 TL | İl Ticaret Müdürlüğü |
| Tüketici Mahkemesi | 10-18 ay | Tüketici Mah. |
Yargıtay Kararlarından
"Mesafeli sözleşmede sağlayıcı, cayma hakkını yazılı olarak (kalıcı veri saklayıcısı vasıtasıyla) tüketiciye bildirmemişse, 14 günlük cayma süresi başlamaz. Süre, bildirim tarihinden itibaren işlemeye başlar ancak en geç 1 yıl 14 gün sonra son bulur."
"Online satışta kargo dönüş ücreti sağlayıcıya aittir; sözleşmede 'iade kargo ücreti alıcıya' hükmü olsa bile bu, mütedaiyen tüketici aleyhine olduğundan TKHK m.5 anlamında haksız şart sayılır ve geçersizdir."
Dikkat Edilecekler
(1) 14 günü tek anda saymak: Hafta sonu, resmi tatil dahildir. (2) Ürünü kullanmak: Test etmek için açabilirsiniz; ancak kullanım izleri varsa sağlayıcı değer azalmasını mahsup edebilir. (3) Sözlü cayma: Geçersiz; yazılı bildirim şart (e-posta veya WhatsApp olur). (4) Kargo gönderim numarasını saklamamak: İade kanıtınızdır. (5) "Cayma yok" sözleşme maddesini kabul etmek: TKHK emredici; bu madde geçersiz. (6) Sağlayıcının "ürünü göndermeden parayı vermem" demesini kabul etmek: Doğru; önce iade, sonra ödeme. Ama 14 gün içinde iade etmezse şikayetinizi yapın.
Dava İçin Gerekli Belgeler
Cayma Hakkı Dosyası
- Sipariş onay e-postası / SMS
- Fatura / e-fatura
- Teslim tutanağı (kargo)
- Cayma bildirim belgesi (e-posta/WhatsApp)
- İade kargo gönderim no
- İade kargo teslim alındı belgesi
- Sağlayıcı ile yazışmalar
- Ödeme dekontu / kredi kartı ekstresi
- Hakem Heyeti kararı (varsa)
- Kimlik / IBAN / vekaletname

