Önizleme · İş Kazası Tazminatı — Elementor Block

İş Hukuku · Alt Hizmet

5510 sayılı SGK m.13 ve 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında

İş Kazası Tazminat Davası

Q: İş kazası tazminatı ne kadar olur?

Yıllık Kazanç × Maluliyet Yüzdesi × Yaşam Süresi Katsayısı × İşveren Kusur Oranı. Tipik: 500.000-2.000.000 TL arası.

Q: İşçinin kusuru varsa tazminat alabilir mi?

Evet, alabilir. Kendi kusuru oranı azaltır ama kaldırmaz. İşverenin İSG önlemleri her halükarda kusur yaratır.

Q: SGK'dan aylık alıyorum, ek dava açabilir miyim?

Evet. Yargıtay 10. HD 2023: SGK geliri ile mahkeme tazminatı ayrı kalemlerdir, mahsup edilmez.

İşyerinde veya görev sırasında meydana gelen kaza sonrası maddi-manevi tazminat, sürekli iş göremezlik geliri, destekten yoksun kalma tazminatı ve ceza hukuku boyutu.

3 İş GünüSGK Bildirim Süresi

10 YılTazminat Zamanaşımı

Kusurİşveren / İşçi Oranı

CumhuriyetSavcılığı Soruşturma

Tanım

İş Kazası Nedir?

İş kazası, 5510 sayılı SGK m.13 tanımı uyarınca: (a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, (b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, (c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevle başka bir yere gönderilmesi nedeniyle yolda, (d) Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda, (e) İşverence sağlanan taşıtla gidip gelmesi sırasında meydana gelen ve sigortalının hemen veya sonradan beden veya ruh bütünlüğünü bozan olaydır.

İşveren, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında iş güvenliği önlemlerini almak, eğitim vermek, kişisel koruyucu donanım sağlamak, periyodik sağlık taramaları yaptırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin ihlali halinde kusur sorumluluğu doğar.

İş kazası halinde işçi/aile şu tazminatları talep edebilir: (1) Maddi tazminat (iş gücü kaybı, tedavi masrafları), (2) Manevi tazminat (Anayasa m.17), (3) Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde), (4) SGK sürekli iş göremezlik geliri. Bunlar SGK'dan ayrı ve ek olarak işverenden talep edilir.

Kaza Türleri

İş Kazası Türleri

Düşme / Kayma KazalarıYüksekten düşme, ıslak zemin, merdiven kazaları. İnşaat sektöründe en yaygın.
Makine KazalarıTezgah, pres, konveyör, motorlu araç kullanırken meydana gelen yaralanmalar.
Elektrik KazalarıAkım çarpması, kısa devre yangını, yüksek gerilim hatları.
Kimyasal MaruziyetiZehirli gaz, kanserojen madde, asit yanığı; uzun süreli işyeri hastalığı.
Trafik Kazası (Servis/Görev)İşverenin sağladığı servis aracı veya görev seyahatinde kaza.
Meslek HastalıklarıPnömokonyoz, gürültüye bağlı sağırlık, ergonomik bel-boyun rahatsızlıkları.

Süreç

İş Kazası Tazminat Süreci

Acil Tıbbi Müdahale ve Belgeleme
Kazadan derhal hastane sevki; iş kazası vakası olarak işaretlenmesi şart. Acil servis raporu, ambulans kaydı saklayın.
İşverenin SGK Bildirimi
İşveren 3 iş günü içinde SGK'ya iş kazası bildirimi yapmak zorunda (5510 m.13). Yapmazsa idari para cezası + sigorta prim borcu.
Cumhuriyet Savcılığı Soruşturma
Ağır yaralanma veya ölümde otomatik soruşturma başlar (TCK m.83, 85). Olay yeri inceleme, bilirkişi keşfi.
SGK Maluliyet Tespiti
SGK Yüksek Sağlık Kurulu sürekli iş göremezlik derecesini belirler (%10-100 arası). Sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.
Kusur Analizi (Bilirkişi)
İSG bilirkişi raporu: İşverenin kusur oranı, işçinin kusur oranı, üçüncü kişi kusur oranı tespit edilir.
İş Mahkemesi Davası
Talep: (1) Maddi tazminat (iş gücü kaybı × kazanç × süre), (2) Manevi tazminat, (3) Tedavi masrafları, (4) Destekten yoksun kalma (ölümde aile).
Ceza ve Hukuk Davalarının Paralel Yürümesi
Aynı olaydan hem ceza davası (Asliye Ceza) hem hukuk davası (İş Mahkemesi) paralel açılır. Ceza karar hukuk davasını bağlar.

Süre ve Yetki

İş Kazası Süre Tablosu

Aşama	Süre	Yetkili Merci
İşveren SGK Bildirimi	3 iş günü	SGK
SGK İnceleme	15-60 gün	SGK Müfettişi
Maluliyet Tespiti	3-9 ay	SGK Yüksek Sağ. Kurulu
Ceza Soruşturma	6-12 ay	Cumhuriyet Savcılığı
İş Mahkemesi Davası	14-24 ay	İş Mahkemesi
Maddi Tazminat Zamanaşımı	10 yıl	TBK m.146
Manevi Tazminat	10 yıl	TBK m.146
SGK Rücu Davası	10 yıl	5510 m.21

Yargısal İçtihat

Yargıtay Kararlarından

Yargıtay 21. HD · 2024

"İş kazasında işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almama kusuru sabittir. Kişisel koruyucu donanımın verilmemesi, eğitim yapılmaması, periyodik bakım eksikliği gibi durumlarda işverenin kusur oranı %70-100 arasında belirlenir. İşçinin kendi kusuru bu oranı azaltabilir ama tamamen ortadan kaldıramaz."

Yargıtay 10. HD · 2023

"İş kazası nedeniyle SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik geliri ile mahkeme tarafından hükmedilen maddi tazminat ayrı kalemlerdir; mahsup edilmez. SGK'dan alınan gelir, işverenin tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz."

Uyarı

Dikkat Edilecekler

🚨

İş Kazası Sonrası Kritik Adımlar

(1) Hastane sevkinde "iş kazası" yazdırmak şart: Aksi halde SSK 'kişisel yaralanma' olarak işler, tazminat hakları daralır. (2) İşverenin "evde düştüm" yazdırmasına izin vermeyin: Bu çok yaygın bir manipülasyondur. (3) Olay yerini değiştirmeyin: Cumhuriyet Savcısı keşif yapacak; manipülasyon delil yok eder. (4) Tanık iletişim bilgilerini saklayın: Mesai arkadaşlarınız kritik tanıktır. (5) İşverenin "anlaşalım, dava açmayalım" teklifine acele etmeyin: Maluliyet derecesi netleşmeden imzalamayın. (6) Sürekli iş göremezlik raporu için itiraz hakkınız var: SGK tespit ettiği derece düşükse 30 gün içinde itiraz edin.

Belge Listesi

Dava İçin Gerekli Belgeler

İş Kazası Tazminat Dosyası

İş sözleşmesi ve görev tanımı
Acil servis / hastane raporu (iş kazası işaretli)
İşveren SGK iş kazası bildirimi belgesi
SGK iş kazası tespit raporu
Cumhuriyet Savcılığı soruşturma dosyası
SGK maluliyet/iş göremezlik raporu
İSG bilirkişi kusur raporu
Tedavi masraf belgeleri (faturalar, reçeteler)
Kişisel koruyucu donanım dağıtım tutanağı (varsa)
İSG eğitim katılım belgesi (varsa)
Tanık listesi
Olay yeri fotoğrafları
Maaş bordroları (son 1 yıl)
Kimlik / IBAN / vekaletname

SSS

İş Kazası SSS

İşveren iş kazası olmadığını söylüyor, ne yapayım?+

İşverenin 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapması zorunlu. Yapmazsa siz veya yakınlarınız doğrudan SGK'ya başvurabilirsiniz. SGK müfettişi inceleme yapar; iş kazası ise tespit raporu hazırlar. Bu rapor, davanızda en güçlü delildir. İşverenin gizleme girişimi ek cezai sorumluluk doğurur (TCK m.176 belge düzenlememe).

İş kazası tazminatı ne kadar olur?+

Hesaplama: (Yıllık Kazanç × Maluliyet Yüzdesi × Yaşam Süresi Katsayısı) × İşveren Kusur Oranı. Örnek: 40 yaşında, yıllık 360.000 TL kazanan, %30 sürekli iş göremezlik tespit edilmiş işçi → 360.000 × 0,30 × 22 yıl × 0,80 (işveren %80 kusurlu) = ~1.900.000 TL maddi tazminat. Buna manevi tazminat (50.000-300.000 TL) eklenir. SGK gelirine ek olarak.

İşçinin kusuru varsa tazminat alabilir mi?+

Evet, alabilir. İşçinin kendi kusuru tazminat oranını azaltır ama kaldırmaz. Örneğin işveren %70, işçi %30 kusurlu ise tazminat %70 oranında ödenir. İşçinin kasıtlı eylemi (kasten yaralanma) olursa tazminat hakkı düşebilir. Ancak Yargıtay 21. HD'ye göre işverenin İSG önlemlerini almamış olması her halükarda kusur yaratır; tamamen kusursuz olamaz.

Ölümlü iş kazasında aile ne talep edebilir?+

Aile (eş, çocuklar, anne-baba) şunları talep edebilir: (1) Destekten yoksun kalma tazminatı (gelecekteki gelir kaybı, milyonlar TL), (2) Manevi tazminat (her yakın için 80.000-200.000 TL), (3) Cenaze masrafları, (4) SGK ölüm geliri (sürekli aylık). Ayrıca işverene karşı cezai sorumluluk (TCK m.85 taksirle ölüme sebebiyet) işletilir.

Servis aracında trafik kazası iş kazası mı?+

Evet. 5510 SK m.13'e göre "işverence sağlanan taşıtla gidip gelmesi sırasında" meydana gelen kazalar iş kazasıdır. İşverenin kendi servis aracı, kiralık servis veya işveren talimatıyla kullanılan toplu taşıma kapsamdadır. Servis şoförünün kusuru işverenin kusuru olarak hesaba alınır. Ayrıca trafik sigortası ve karayolları sorumluluk sigortası da ayrı tazminat kaynaklarıdır.

SGK'dan aylık alıyorum, ek dava açabilir miyim?+

Evet, açmalısınız. Yargıtay 10. HD 2023: SGK geliri ile mahkeme tazminatı ayrı kalemlerdir, mahsup edilmez. SGK aylığı sigorta sisteminden, tazminat ise işverenin kusurundan doğar. Bu ikisi paralel haklarınızdır. Ayrıca SGK ödediği aylıkları işverenden rücu ile geri alır (5510 m.21).

Meslek hastalığı iş kazası gibi mi sayılır?+

Evet, hukuki sonuçları aynıdır. 5510 SK m.14'e göre meslek hastalığı: işyerinin çalışma şartlarından kaynaklanan, sigortalının sağlığını süreklilik arz eden şekilde bozan hastalıktır. Örnek: tozlu işlerde pnömokonyoz, gürültüde sağırlık, kimyasal işlerde kanser. Tazminat hesabı iş kazası ile aynı; ancak sebep-sonuç ilişkisinin ispatı daha güçtür ve uzun yıllar bilirkişi süreci gerekebilir.

İlgili İçerikler