4857 sayılı İş Kanunu m.17 kapsamında
İhbar Tazminatı Davası
İş sözleşmesinin kanuni ihbar süresi tanınmadan feshi halinde 2-8 hafta arasında işçinin alacağı tazminat; haksız fesih süreçleri ve hesaplama.
İhbar Tazminatı Nedir?
İhbar tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu m.17 uyarınca işveren veya işçinin iş sözleşmesini bildirim sürelerine uymadan feshetmesi halinde, karşı tarafın talep edebileceği tazminattır. Amaç: fesih iradesi öncesinde karşı tarafa hazırlık süresi tanınmamasından doğan zararı karşılamak.
İhbar süreleri çalışma yılına göre belirlenir: (1) 6 ay altı: 2 hafta, (2) 6 ay-1,5 yıl: 4 hafta, (3) 1,5-3 yıl: 6 hafta, (4) 3 yıl üzeri: 8 hafta. Bu süreler asgaridir; bireysel veya toplu iş sözleşmesi ile artırılabilir, azaltılamaz.
İhbar tazminatı kıdem tazminatından farklıdır: (1) Süresine bakılmaksızın doğar (1 yıl şart değil), (2) Gelir vergisine tabidir (GVK m.25'te muafiyet yok), (3) Her iki tarafa karşı talep edilebilir (işçi istifa ederse de işverene karşı sorumlu olabilir).
Çalışma Süresine Göre İhbar Süreleri
- 0-6 Ay Arası Çalışmaİhbar süresi: 2 hafta. İşveren veya işçi bu süreyi tanımadan fesih halinde 2 haftalık ücret kadar tazminat doğar.
- 6 Ay - 1,5 Yıl Arasıİhbar süresi: 4 hafta. Bu kademede genelde işçi henüz kıdeme hak kazanmamış olur.
- 1,5 - 3 Yıl Arasıİhbar süresi: 6 hafta. Hem kıdem hem ihbar tazminatı paralel doğabilir.
- 3 Yıl ve Üzeriİhbar süresi: 8 hafta. Maximum kanuni süre; toplu sözleşmeyle artırılabilir.
- Sözleşmeyle Artırılmış Sürelerİş sözleşmesinde örn. "yönetici için 12 hafta ihbar süresi" hükmü varsa geçerlidir.
- Ardışık Sayma Kuralıİhbar süresi haftada 6 iş günü hesaplanır; pazar günleri dahildir, resmi tatil eklenmez.
İhbar Tazminatı Talep Edilemeyen Durumlar
- Deneme Süresi İçinde Fesih (m.15)2 ay (maksimum 4 ay) deneme süresinde derhal fesih mümkün; ihbar yok.
- Haklı Fesih (m.24-25)İşveren m.25 haklı sebeplerle veya işçi m.24 haklı sebeplerle derhal fesih yaparsa ihbar tazminatı doğmaz.
- Sözleşmenin Belirli Süre BitimiBelirli süreli sözleşme süre bitiminde kendiliğinden sona ererse ihbar gerekmez.
- İşçinin ÖlümüÖlüm halinde ihbar tazminatı doğmaz; sadece kıdem tazminatı mirasçılara ödenir.
- Karşılıklı Anlaşma (İkale)Tarafların ikale sözleşmesi ile anlaşması halinde ihbar tazminatı talep edilmez.
- Bildirim Sürelerine Uyularak FesihKanuni süreler tam tanınmışsa ihbar tazminatı doğmaz.
İhbar Tazminatı Dava Süreci
- Fesih Bildiriminin İncelenmesi
İşverenin yazılı fesih bildirimine bakılır. İhbar süresinin tanınmamış olması; ihbar tazminatına hak doğurur.
- İhtarname Çekilmesi
Notere ihtarname ile işverenden ihbar tazminatının ödenmesi 7 iş günü içinde talep edilir.
- Zorunlu Arabuluculuk
İhbar tazminatı için 7036 SK m.3 uyarınca zorunlu arabuluculuk. Genelde kıdem + ihbar + diğer alacaklar birleşik dava konusu olur.
- Anlaşmama ve Dava Açma
Anlaşmama tutanağının tebliğinden 2 hafta içinde İş Mahkemesi davası açılır. Talep nispi harç üzerinden yatırılır.
- Bilirkişi Hesabı
Mahkeme hesap bilirkişisi atayarak çalışma süresi, ücret, ihbar süresi ve tazminat tutarını belirler.
- Karar ve Faiz
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra ilamlı icra. İhbar tazminatına en yüksek mevduat faizi işler.
İhbar Süre Tablosu
| Aşama | Süre | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| İhtarname | 7 iş günü | Noter |
| Arabuluculuk | 3-4 hafta | Adalet Bakanlığı Listesi |
| Dava Açma | 2 hafta | Anlaşmama tarihinden |
| İş Mahkemesi | 8-14 ay | İş Mahkemesi |
| İstinaf | +6-12 ay | Bölge Adliye Mah. |
| Zamanaşımı | 5 yıl | TBK m.146 |
Yargıtay Kararlarından
"İhbar tazminatı hesabında brüt ücret esas alınır; kıdem tazminatı tavanı uygulanmaz. Ücretin brütüne yan ödemeler (yol-yemek-prim) dahil edilir. İşveren tarafından eksik ödenen ihbar tazminatına eksik kısım için de en yüksek mevduat faizi işler."
"İşveren ihbar süresini kısaltarak işçiyi 'ihbar süresi içinde gel-git çalış' diye baskı altına alamaz. İşçinin bu durumda işyerine devam etmeme hakkı vardır; ihbar tazminatı tam tutarda doğmaya devam eder."
Dikkat Edilecekler
(1) Fesih bildirimini reddetmek: Bildirimi imzalamak hak kaybı yaratmaz; "tebellüğ ettim" notuyla alabilirsiniz. (2) İhbar süresi içinde işten ayrılmak: İşveren süre verirse ve siz devam etmezseniz ihbar tazminatına hakkınız kalmaz. (3) İhbar süresini para olarak alıp çalışmamak: İşveren tercih ederse ihbar süresini para olarak ödeyebilir; bu yasal. (4) Haklı fesih iddiasını belgesiz savunmak: İşveren m.25 ile fesih yaparsa ihbar yok; itiraz etmek için belge gerekli. (5) İhbar + kıdem'i ayrı dava açmak: Tek davada birleştirin; masraf düşer.
Dava İçin Gerekli Belgeler
İhbar Tazminatı Dava Dosyası
- İş sözleşmesi
- İşveren fesih bildirimi (yazılı)
- SGK işten çıkış kodu
- Maaş bordroları (son 6 ay)
- Banka maaş hesap özetleri
- Yan hak belgeleri (yol-yemek kart, ikramiye)
- İhtarname ve tebligat
- Arabuluculuk anlaşmama tutanağı
- Tanık listesi
- Kimlik / IBAN / vekaletname

