Asliye Ticaret Mahkemesi'nde tazminat farkının tahsili
Eksik Ödeme Davası
TARSİM tarafından eksik veya yetersiz ödenen tazminatın bağımsız bilirkişi raporu, faiz ve dava masrafları ile birlikte tahsili için Asliye Ticaret Mahkemesi davası.
Eksik Ödeme Davası Nedir?
TARSİM'in kısmi kabul yaptığı durumlarda, sigortalı çiftçinin aldığı tazminat ile gerçek zarar arasındaki farkı yargı yoluyla tahsil etmesidir. Genelde eksper raporu üzerinden TARSİM "hesaplama hatasıyla az ödedik" demez; ancak çiftçi bağımsız bilirkişi raporu ile gerçek zararın daha yüksek olduğunu ispat ederse fark talep edilebilir.
Dava konusu: (1) Ödenen tazminat ile gerçek zarar arasındaki matematiksel fark, (2) Ödeme tarihinden itibaren ticari faiz (TTK m.1429), (3) Bilirkişi raporu ücreti, (4) Vekalet ücreti, (5) Yargılama masrafları.
Yetkili mahkeme TTK m.1430 uyarınca sigortalının yerleşim yerinin Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Manisa/Salihli üreticileri için Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi ya da yerleşim yeri itibariyle Salihli Asliye Hukuk Mahkemesi (ticaret mahkemesi yoksa) yetkili olur.
Eksik Ödeme Davasının Şartları
- Geçerli PoliçeHasarın oluştuğu tarihte yürürlükte olan TARSİM poliçesi mevcut olmalı; prim ödenmiş olmalı.
- Kısmi Kabul BulunmasıTARSİM hasarı kabul etmiş ve bir miktar ödeme yapmış olmalı (tamamen ret değil).
- Bağımsız Bilirkişi RaporuGerçek zararın TARSİM ödemesinden yüksek olduğunu gösteren bağımsız tarım bilirkişisi raporu.
- TARSİM İçsel İtiraz AşamasıZorunlu değil ancak yapılmışsa mahkeme süreci hızlanır; YK kararı dilekçeye eklenir.
- Zamanaşımı İçinde OlmakTTK m.1420 uyarınca 2 yıllık süre, hasar tarihinden itibaren işler; ödeme tarihinden değil.
- Diğer Davaların OlmamasıAynı hasar için Tahkim Komisyonu veya başka mahkeme süreci varsa derdestlik itirazı yapılır.
Eksik Ödeme Dava Süreci
- Ödeme Yapıldığını Kabul Etmek (Şerhli)
TARSİM ödemesini reddetmeyin; ihtirazi kayıtla (şerhli) tahsil edin. "Ödemeyi kabul ediyorum ancak farklı bir alacağım olabilir" şerhi düşülür.
- Bağımsız Bilirkişi Raporu
Tarım Müşavirleri Odası'ndan veya Adli Bilirkişi Listesi'nden tarım uzmanı seçilir. Hasar yerinde tespit, fotoğraf, hasar oranı analizi yapılır.
- İhtarname Çekme (Opsiyonel)
Noterden TARSİM'e fark talep ihtarnamesi gönderilir. 15 gün süre verilir. Müzakere kapısı açar; sonuçsuzsa delil değeri taşır.
- Dava Dilekçesi Hazırlığı
HMK m.119 unsurlarını içeren dilekçe. Talep edilen tutarın hesabı, faiz başlangıç tarihi, vekalet ücreti talebi belirtilir.
- Asliye Ticaret Mahkemesi Davası
Manisa veya yerleşim yeri As. Ticaret Mahkemesi'nde dava açılır. Harç nispi (talep edilen alacak üzerinden) yatırılır.
- Bilirkişi Heyet İncelemesi
Mahkeme genelde 3 kişilik tarım bilirkişi heyeti atar. Heyet TARSİM eksper raporu ile sigortalı bilirkişi raporunu karşılaştırır; nihai hasar belirler.
- Karar ve İcra
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra ilamlı icra ile tahsilat yapılır. Ticari faiz ödeme gününden işler (TTK m.1429).
Tazminat Farkı Hesabı
Eksik Ödeme Tutarı Hesaplama Formülü
FAİZ = Fark × Ticari Faiz Oranı × (Bugün − Ödeme Tarihi) / 365
TOPLAM TALEP = Fark + Faiz + Bilirkişi Ücreti + Vekalet Ücreti + Yargı Masrafları
• TARSİM Eksperi: %35 hasar tespit etti → 80.000 TL ödedi
• Bağımsız Bilirkişi: %70 hasar tespit etti → 160.000 TL gerçek zarar
• FARK = 160.000 − 80.000 = 80.000 TL
• Ödeme tarihinden 1 yıl geçti, ticari faiz %48 olsun → Faiz ≈ 38.400 TL
• Bilirkişi: 12.000 TL + Vekalet ücreti (avukatlık ücret tarifesi): 18.000 TL
• TOPLAM TALEP ≈ 148.400 TL
Eksik Ödeme Süre Tablosu
| Aşama | Süre | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Ödeme Şerhi (İhtirazi Kayıt) | Tahsil anı | TARSİM Banka |
| Bilirkişi Raporu | 14-30 gün | Bağımsız Bilirkişi |
| İhtarname (Opsiyonel) | 15 gün | Noter |
| Asliye Ticaret Davası | 12-24 ay | As. Ticaret Mah. |
| İstinaf | +8-14 ay | Bölge Adliye Mah. |
| İcra | 3-6 ay | İcra Müdürlüğü |
| Zamanaşımı | 2 yıl | TTK m.1420 |
Yargıtay Kararlarından
"Sigorta tazminatının ödenmesinde sigortacının temerrüde düşmesi halinde, TTK m.1429 uyarınca ticari faiz, ödenmesi gereken günden itibaren işler. İhtarname şartı aranmaz; sigortacının kanunda öngörülen sürede ödememesi yeterlidir."
"Sigortalının TARSİM ödemesini ihtirazi kayıt düşmeden tahsil etmesi, eksik ödeme davası açma hakkını ortadan kaldırmaz. Şerh düşülmemiş olsa bile dava süresinde açılmışsa eksik tutar talep edilebilir."
Dikkat Edilecekler
Dava İçin Gerekli Belgeler
Eksik Ödeme Dava Dosyası
- TARSİM poliçesi (tüm sayfalar)
- Prim ödeme makbuzları
- TARSİM hasar bildirim belgesi
- TARSİM eksper raporu
- Bağımsız bilirkişi raporu
- TARSİM ödeme dekontu (şerhli kabul belgesi varsa)
- TARSİM YK kararı (içsel itiraz yapıldıysa)
- Hasar fotoğrafları
- İhtarname (çekilmişse)
- Tapu / ÇKS / IBAN / kimlik / vekaletname