TTK m.1487 vd. — Can Sigortaları
Hayat & Sağlık Sigortası
Ölüm, sürekli sakatlık, ferdi kaza ve tedavi gideri tazminatlarında ödeme reddi, eksik ödeme ve poliçe yorumu uyuşmazlıklarında hukuki destek. Bireysel emeklilik dahil.
Hayat & Sağlık Sigortası Nedir?
Can sigortaları, sigortalının yaşamına, sağlığına veya beden bütünlüğüne bağlı risklerin teminat altına alınmasıdır. TTK m.1487-1520 bu sigorta türlerini düzenler. Hayat sigortası, sağlık sigortası, ferdi kaza sigortası ve bireysel emeklilik sigortası (BES) bu kapsamdadır.
Uyuşmazlıklar genellikle ödeme talebi reddi, eksik ödeme ve poliçe yorumu üzerine olur. Sigorta şirketleri en sık ret gerekçesi olarak "sigortalının beyan yükümlülüğüne aykırılık" (TTK m.1435-1436) ileri sürer: poliçe yapılırken mevcut hastalığın saklanması, sağlık beyanında yanlış bilgi verilmesi gibi.
Yetkili merci uyuşmazlık değerine göre Tüketici Hakem Heyeti (186.000 TL altı) veya Tüketici Mahkemesi ya da Sigorta Tahkim komisyonudur.
Can Sigortası Türleri
- Hayat SigortasıSigortalının vefat etmesi halinde mirasçılarına veya belirlenen lehdara teminat tutarı ödenir. Vade sonu (birikimli) hayat sigortaları yatırım fonksiyonu içerir.
- Ferdi Kaza SigortasıKaza sonucu ölüm, sürekli sakatlık, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik teminatları. Hastalık değil sadece kaza kapsamlıdır.
- Sağlık SigortasıHastane tedavisi, ayakta tedavi, doğum, ameliyat masrafları. Özel poliçe (bireysel) veya kurumsal grup poliçesi olabilir.
- Tamamlayıcı Sağlık SigortasıSGK'nın karşılamadığı özel hastane masraflarını teminat altına alır. Düşük prim, sınırlı teminat.
- Bireysel Emeklilik (BES)Vergi avantajlı yatırım+sigorta ürünü. Erken ayrılma cezası, kesintiler, devlet katkısı uyuşmazlıkları yaygındır.
- Kredi Hayat SigortasıKredi borçlusu vefat ettiğinde kalan borcun banka tarafından sigortadan tahsili. Genelde zorunlu olarak imzalatılır.
Sigorta Şirketinin Sıkça Kullandığı Ret Sebepleri
- Beyan Yükümlülüğüne Aykırılık (TTK m.1435)Poliçe yapılırken mevcut hastalığın saklanması veya yanlış sağlık beyanı. En sık ret gerekçesi.
- Sigorta Kapsamı Dışı OlayPoliçenin teminat altına almadığı bir olayın gerçekleşmesi (örn. tedavi sigortasında estetik operasyon).
- Bekleme Süresi (Karantina)Sağlık sigortalarında poliçenin yürürlüğe girmesinden sonra belirli bir bekleme süresi geçmeden ortaya çıkan hastalıklar reddedilebilir.
- Önceden Var Olan HastalıkPoliçe başlangıcından önce mevcut olan kronik veya tanı konmuş hastalıklar.
- Alkol/Uyuşturucu EtkisiÖlüm veya kazanın alkol/uyuşturucu etkisinde gerçekleşmesi (genel istisna).
- İntihar (Bekleme Süresi)İlk 1-2 yıl içinde intihar halinde teminat çoğunlukla ödenmez (TTK m.1505).
Tazminat Talebi Süreci
- Hasar Bildirim
Olay sonrası mümkün olan en kısa sürede şirkete bildirim. Sağlık sigortasında genelde 5 iş günü, ferdi kazada 24 saat.
- Belge Hazırlığı
Ölüm belgesi, hastane raporu, tedavi faturaları, otopsi raporu (varsa) — tüm tıbbi belgeler toplanır.
- Şirketin İncelemesi
Şirket dosyayı inceler; sigortalının önceki sağlık geçmişini SGK kayıtlarından sorgular. 30-60 gün sürebilir.
- Ret veya Eksik Ödeme
Ret yazısı resmi olarak alınır. Eksik ödeme halinde fark için talep yapılır.
- Yazılı İtiraz / Tüketici Hakem Heyeti
Şirkete yazılı itiraz; 186.000 TL altı uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru zorunlu.
- Tüketici Mahkemesi / Sigorta Tahkim Davası
Üst değerlerde Tüketici Mahkemesi; sigorta tahkim üye şirketlerde tahkim alternatif.
Süre ve Yetki Tablosu
| Uyuşmazlık Türü | Yetkili Merci | Süre | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| Hayat Sigortası Ret | Tüketici Mah. / Tahkim | 10–18 ay | 2 yıl · TTK m.1420 |
| Sağlık Sigortası Eksik Ödeme | THH (≤186K) / T. Mah. | 4–14 ay | 2 yıl |
| Ferdi Kaza Tazminatı | Tahkim / Tüketici Mah. | 8–16 ay | 2 yıl |
| BES Uyuşmazlığı | Tüketici Mah. | 10–18 ay | 2 yıl |
| Kredi Hayat Sigortası | Tüketici Mah. | 10–18 ay | 2 yıl |
| Beyan Aykırılığı İtirazı | Tüketici Mah. | 14–24 ay | İspat şirkette |
Yargıtay Kararlarından
"Hayat sigortasında beyan yükümlülüğüne aykırılık iddiasının ispat yükü sigorta şirketindedir. Şirket, sigortalının bilerek veya kusurlu şekilde gerçeği gizlediğini somut delillerle göstermelidir."
"Sağlık sigortasında bekleme süresi içinde ortaya çıkan ancak öncesinde semptom göstermeyen hastalıklar için ret kararı geçersizdir. Önceden tanı veya tedavi olmaması esastır."
Dikkat Edilecekler
Talepte Gerekli Belgeler
Can Sigortası Tazminat Belge Seti
- Sigorta poliçesi (ana ve özel şartlar)
- Ölüm sigortasında: ölüm belgesi + veraset ilamı + otopsi raporu
- Sağlık sigortasında: hastane raporu + tahliller + reçeteler
- Ferdi kazada: kaza tutanağı + adli tıp raporu (sürekli sakatlık)
- İş göremezlik raporu
- Tedavi faturaları (resmi vergi numarası ile)
- SGK kayıt belgeleri (önceki sağlık geçmişi sorgulaması için)
- Şirketin ret yazısı (resmi belge)
- Tarafın kimlik fotokopisi + IBAN
- Vekaletname (avukat aracılığıyla)